Ermənistan hökuməti Yerevanda yerləşən tədqiqat institutuna 5 il ərzində məxfi mexanizm vasitəsilə təxminən 515 min dollar dövlət maliyyəsi və paytaxtda uzunmüddətli pulsuz istifadə üçün əmlak qrantı ayırıb. Bu qərar şəffaflıq və hökumətin siyasi üstünlük əldə etməyə çalışması ilə bağlı suallar doğurub.
OC Media yazır ki, Aşot Hovhannisyan Humanitar Elmlər İnstitutu 2020-ci ildən 2025-ci ilədək vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarına dəstək üzrə hökumət proqramı çərçivəsində illik qrantlar alıb. Qərarlar həmin vaxt məxfiləşdirilib və yalnız oktyabrın sonunda medianın sorğularından sonra məxfilik ləğv edilib.
Nazirlər Kabineti 2018-ci il inqilabı və 2020-ci il müharibəsindən sonra siyasi mühitlə əlaqəli həssas məsələlərin öyrənilməsinə ehtiyac olduğunu əsas gətirərək məxfiliyə haqq qazandırıb. Büdcə qaydalarında mülki qrantların açıq tender yolu ilə ayrılması nəzərdə tutulsa da, vəsait müsabiqəsiz verilib.
İnstitut həmçinin 2021-ci ildə baş nazirin tapşırığına əsasən, Yerevanın mərkəzində 348 kvadratmetr dövlət sahəsini 15 il müddətinə pulsuz əldə edib. CivilNet-ə cavab olaraq Baş Nazirlikdən bildirilib ki, Ermənistan-Azərbaycan avqustun 8-də Vaşinqtonda əldə olunan razılaşmadan sonra tədqiqatın “vacibliyi itdiyi” üçün məxfilik aradan qaldırılıb.
İnstitutun həmtəsisçisi mədəniyyət tarixçisi, sonradan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının rektoru və 2025-ci ilin yanvarında hökumət tərəfindən təyin edilən Ermənistan İctimai Şurasının üzvü olan Vardan Azatyandır. Keçmiş nəşrlərində Azatyan 2018-ci il inqilabını yüksək qiymətləndirib. 2024-cü ildə Baş nazir Nikol Paşinyan institutun fəaliyyətinə ehyam vuraraq, qurumu “tərəfdaş təşkilatlardan biri” kimi qələmə verib.
İnstitut həmçinin 2024-cü ildə xalq maarifləndirmə kampaniyasında birinci xanım Anna Akopyanla əməkdaşlıq edib.
Müxalifət xadimləri və antikorrupsiya qrupları iddia edirlər ki, maliyyələşmə hakim Mülki Müqavilə partiyası ilə birləşən qurumları dəstəkləmək üçün dövlət resurslarından istifadə ilə bağlı narahatlıq doğurur. Transparency International Armenia təşkilatı bildirib ki, rəqabət prosedurlarından yan keçmək qrantlarla bağlı 2003-cü ildə qəbul edilmiş hökumət qaydalarına ziddir.
Hökumət layihələrin niyə həssas hesab edildiyini və hansı siyasət qərarlarının tədqiqata əsaslandığını dəqiqləşdirməyib. İnstitut sosial mediada bütün işlərinin açıq olduğunu və məxfiliyin əsaslandırılmasına dair məlumatın yalnız hökumətdə olduğunu bildirib. Tədqiqatların “inqilabdan sonra təsisat quruculuğu və transformasiyaya” yönəldiyi iddia edilirdi.
Vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları Ermənistanın 2018-ci ildən sonrakı siyasi mənzərəsində mərkəzi rol oynayıb və bəzi tənqidçilər hökumətin üstünlük verilən tərəfdaşlar şəbəkəsini inkişaf etdirdiyini, digər QHT-lər isə qrantların əldə edilməsində və ya məmurların cəlb edilməsində maneələr olduğunu bildirirlər. Administrasiya favoritizm iddialarını rədd edir və islahatların şəffaflıq və hesabatlılığa yönəldiyini bildirir.
Baş nazirlik qərarların geosiyasi şərtlər dəyişdikdən sonra məxfilikdən çıxarıldığını bildirib.
2014-cü ildə yaradılan institut humanitar elmlər üzrə tədqiqatları təşviq etdiyini və ictimai müzakirələrə töhfə verdiyini bildirir. Onun işinin hökumət siyasətini necə məlumatlandırdığını dəqiqləşdirməyib və bu kimi suallara yalnız hökumətin cavab verə biləcəyini bildirib.
Ermənistanın Baş Prokurorluğu maliyyələşdirmə qərarlarına yenidən baxmağa əsas görüb-görməməsi ilə bağlı şərh verməyib. CivilNet həm hökumətə, həm də prokurorluğa rəsmi sorğular təqdim etdiyini bildirib.
Bu yazı ingilis dilindən tərcümə edilmişdir. Yazının əslini OC Media-dan oxuya bilərsiniz.
