Kəlağayı

Источник: Ələkbər Aza

Başlıq: Kəlağayı

Kəlağayı ustası: UNESCO-nun siyahısına alınsaq da, dövlətdən yardım almamışıq

“Bəzi işbazlar ipəyi Türkmənistandan, İrandan, Çindən gətirib Şəki ipəyi adı ilə ucuz qiymətə satır”

“İpək bizə hazır gəlir, biz də başlayırıq üstündə işləməyə. Əvvəlcə onun naxışlarını vururuq. Qəlibi yağa batırırıq, 45 saniyə gözlədikdən sonra basırıq naxışı ipəyin üstünə. Özü də bu qəlibləri mənasız hesab etməyin ha, hər birinin böyük mənası var”, - Abbasəli usta kəlağayı hazırlamağa başlayıb.

İsmayıllının Baskal kəndində kimdən soruşsan ki, burada kəlağayını kim düzəldir, iki ustanın adı çəkilir. Onlardan biri də Abbasəli ustadır. Abbasəli Talıbov birinci sinfə gedəndən bəri bu işlə məşğuldur. O, hər gün səhər saat 8-dən həyat yoldaşı və tələbələri ilə birlikdə iş başında olur.

Abbasəli Talıbov birinci sinfə gedəndən bəri bu işlə məşğuldur

Abbasəli Talıbov birinci sinfə gedəndən bəri bu işlə məşğuldur

Источник: Ələkbər Aza

Babadan qalan miras

Kəlağayı sənəti 62 yaşlı Abbasəli Talıbova babalarından miras qalıb. İndi onun qızı da bu sənətlə maraqlanır. Buna görə də onun ali təhsil seçimi Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti olub.

Abbasəli usta naxışları vurduqdan sonra ağ ipəyi rəngləyir. Daha sonra rəngli kəlağayını qurumaq üçün ipə atıb bir neçə saat gözləyir. Quruyan rəngli ipək sabunlu qaynar su ilə yuyulur. Ən son mərhələdə ipək sıxılır.

Kəlağayı istehsalında istifadə edilən rənglər də təbiidir. Müxtəlif bitki növlərindən - sumaq, zirinc, narınc, cır alma, zəfəran, qarağat və başqa bitkilərdən boyaqlar hazırlanır.

Usta deyir ki, ipək onlar üçün müqəddəsdir: “Biz bunu peyğəmbər əmanəti hesab edirik”.

Bir-birindən rəngli kəlağayıların asıldığı iplik küləyin təsiri ilə yellənir, ipəklərin arxasından əllərinin qabarlarına müxtəlif rənglər dolmuş qadın quruyan kəlağayıları ipdən alaraq çiyninə atır.

Burada kəlağayı sabunla yuyulur

Burada kəlağayı sabunla yuyulur

Источник: Ələkbər Aza

Gəl, ay müştəri...

Abbasəli usta da yuyulan kəlağayıları asmağa başlayır.

Bir tərəfdən də müştərilər emalatxananın qapısını döyür.

- Neçəyə verirsiniz?

- 50 manatdır

- Qiyməti çox yaxşıdır, şəhərdə 60-dan başlayır qiymətlər. Amma yerli adamam, əslimiz Basqaldandır. Sən allah, bu, həqiqə ipəkdir? Bir dəfə aldım, cuna kimi çıxdı, bir dəfə də aldım, adamın ətinə batırdı.

- Xanım, əmin olun ki, bu, Şəki ipəyidir. Bizim saxtakarlıqla işimiz olmaz.

Abbasəli ustanın həyat yoldaşı ərə gedəndən sonra ömür gün yoldaşından bu sənəti öyrənib. Ondan əvvəl isə xalçaçılıqla məşğul olub. O, müştərini yola salıb gileylənməyə başlayır. Deyir, bazarda o qədər saxtakarlar var ki, müştəriləri inandırmaq da olmur:

Deyir, bazarda o qədər saxtakarlar var ki, müştəriləri inandırmaq da olmur

Deyir, bazarda o qədər saxtakarlar var ki, müştəriləri inandırmaq da olmur

Источник: Ələkbər Aza

“Bəzi işbazlar ipəyi Türkmənistandan, İrandan, Çindən gətirib Şəki ipəyi adı ilə ucuz qiymətə satır. Türkmən ipəyi çox keyfiyyətsizdir. Hətta mən deyərdim ki, o, ipək deyil, elə bil pambıqdır. Qəşəng qutuya qoyurlar, üstünə ingiliscə yazırlar, 3-4 model qızın başında şəkillərini çəkirlər. Reklamlarını da sosial şəbəkədə elə aparırlar ki, camaat deyir, yəqin ən yaxşı kəlağayı bunlardadır. Aldıqdan sonra da peşman olurlar. Biz isə Şəki ipəyindən istifadə edirik. Şəki ipəyi çox keyfiyyətlidir. Qiyməti də bahadır. Xam Şəki ipəyinin qiyməti 30 manatdır, türkmənlərinki isə 16 manat. Bəzi işbazlar da türkmən ipəyini boyayıb, Şəki ipəyi adı altında satır. Sovet vaxtı ucuz yaylıqlar istehsal edilməyə başlandı. Kəlağayı baha olduğu üçün ona tələbat azaldı. Fabrikdə toxunan kəlağayılar da keyfiyyətsiz idi. Kəlağayı zibilliklərdə gəzirdi. Bizim emalatxana ilə üzbəüz sovetdən qalan kəlağayı sexləri var idi. Sonradan hamısı bağlandı. Rəna İbrahimbəyli Kəlağayının dəyərini insanlara çatdırmağa başladı. İndi bizim hazırladığımız kəlağayılar UNESCO-ya qədər gedib çıxıb”.

Rəna İbrahimbəyli

Rəna İbrahimbəyli

Источник: Ələkbər Aza

“Qazın qiymətində fərq olsun”

Abbasəli usta deyir ki, kəlağayının xərci də çoxdur. Dayanmadan qazdan istifadə edilir. Həm sabunun, suyun, yağın qaynadılması ayın sonu gələn qaz borclarını kəllə-çarxa da çıxarır. Usta dağ rayonları ilə Bakıya qazın eyni qiymətdə satılmasını da ədalətsiz hesab edir:

“Bakıda sərt qış 3 ay keçirsə, dağ rayonlarında yay aylarına kimi qazdan isifadə edilir. Bu səbəbdən ismayıllılara qaz gərək daha ucuz satılsın”.

Emalatxana Abbasəli usta və həyat yoldaşının ixtiyarında olsa da, onlar burada sadəcə işçidirlər. Deyirlər ki, bu 50 manatdan onlara sadəcə 5 manat çatır. Aldıqları 5 manatı da 3 nəfər arasında bölürlər. Həyat yoldaşı deyir ki, bu pul onların ehtiyacını qarşılamır:

“Yoldaşıma baxın, əsl sənətkardır. Gedin bir də bizim evə baxın. Yaşayışımız sıfır səviyyəsindədir. Yoldaşım xərçəng xəstəsi idi. Müalicəsinə, dava-dərmanına borc-xərc edib nə qədər pul tökdük. İstəyərdik ki, kəlağayıya xüsusi dövlət qayğısı olsun, biz də daha rahat yaşayaq”.

"Həm sabunun, suyun, yağın qaynadılması ayın sonu gələn qaz borclarını kəllə-çarxa da çıxarır"

"Həm sabunun, suyun, yağın qaynadılması ayın sonu gələn qaz borclarını kəllə-çarxa da çıxarır"

Источник: Ələkbər Aza

UNESCO-nun siyahısı və ...

Azərbaycan mədəniyyəti növlərindən olan ”Azərbaycan kəlağayısı sənəti” Basqal kəlağayısının timsalında 2014-cü ildə UNESCO-nun qeyri maddi-mədəni irsinin Reprezentativ siyahısına daxil edilib.

Lakin buna baxmayaraq, kəlağayı ustalarına dövlət tərəfindən hansısa yardım və subsidiyalar ayrılmayıb.

...Abbasəli usta kəlağayıları ipdən alıb gətirir. Kəlağayılar taxta məngənə arasında 2-3 saat ərzində sıxılmış vəziyyətdə saxlandıqdan sonra onların bir üzünü açıb ipə asırlar. Daha sonra yenidən ikinci dəfə məngənəyə verirlər. Kəlağayılar ən sonra qatlanıb paketlənir.

“Biz bunu peyğəmbər əmanəti hesab edirik”.

“Biz bunu peyğəmbər əmanəti hesab edirik”.

Источник: Ələkbər Aza

Пока вы здесь ...

У нас есть небольшая к вам просьба. В среде, где информация находится под жестким государственным контролем, Мейдан ТВ усердно работает над тем, чтобы обеспечить доступ к качественной независимой журналистике. Мы проливаем свет на истории, которые вы иначе не прочитали бы, так как мы считаем, что те, кто не может высказаться, заслуживают быть услышанными, а те, кто находится у власти, должны быть привлечены к ответственности. Мы вкладываем в это значительное время, усилия и ресурсы, поэтому нам нужна ваша помощь.

Ваша поддержка дает возможность нашим смелым журналистам, многие из которых работают под большой угрозой своей личной свободе и безопасности, продолжать свою деятельность. Каждый вклад в защиту независимой журналистики в Азербайджане имеет значение. Спасибо.

ПОДДЕРЖИТЕ НАС
Bölmələr:  
Короткие линки:   http://mtv.re/1t0sis

Самое читаемое