{"id":213134,"date":"2021-10-03T21:04:26","date_gmt":"2021-10-03T21:04:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/"},"modified":"2021-10-03T21:04:26","modified_gmt":"2021-10-03T21:04:26","slug":"efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/","title":{"rendered":"\u018ffqan\u0131stan\u0131n ilk v\u0259 yegan\u0259 kosmonavt\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\n  <i><br \/>\n    \u018fbd\u00fcl \u018fh\u0259d Momand bir g\u00fcn \u018ffqan\u0131stana qay\u0131daca\u011f\u0131na \u00fcmidini itirmirdi<br \/>\n  <\/i>\n<\/p>\n<p>\n  D\u00fcnyan\u0131n ilk kosmonavt\u0131 Yuri Qaqarin \u00f6z u\u00e7u\u015fundan q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t sonra d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rini g\u0259zm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. \u0130lk s\u0259f\u0259r 1961-ci il aprelin 28-d\u0259 \u00c7exoslovakiyaya oldu. Daha sonra Bolqar\u0131stan, Finlandiya, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Pol\u015fa ziyar\u0259t edildi. \u0130yulun sonlar\u0131nda v\u0259 avqustun \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 Amerika \u00f6lk\u0259sin\u0259 turne ba\u015f tutdu. Macar\u0131stan s\u0259f\u0259rind\u0259n sonra is\u0259 \u00fc\u00e7 ayl\u0131q fasil\u0259 yarand\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Noyabr\u0131n sonlar\u0131nda Asiya turnesi ba\u015flad\u0131. Hindistan v\u0259 \u015eri-Lankadan sonra Qaqarin dekabr\u0131n 12-d\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d Zahir \u015fah\u0131n d\u0259v\u0259til\u0259 \u018ffqan\u0131stana g\u0259ldi. Kosmonavt buradak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n birind\u0259 \u201cvaxt g\u0259l\u0259c\u0259k bir \u0259fqan da kosmosa u\u00e7acaq\u201d dedi. H\u0259min vaxt \u018ffqan\u0131stan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k kosmonavt\u0131n\u0131n 3 ya\u015f\u0131n\u0131n olmas\u0131na say\u0131l\u0131 g\u00fcnl\u0259r qal\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  \u018fbd\u00fcl \u018fh\u0259d Momand 1959-cu il yanvar\u0131n 1-d\u0259 Q\u0259zni vilay\u0259tinin Sarde k\u0259ndind\u0259 pu\u015ftun ail\u0259sind\u0259 anadan olub. Atas\u0131 \u0259fqan meyarlar\u0131na g\u00f6r\u0259 savadl\u0131 idi, yaz\u0131b oxuma\u011f\u0131 bacar\u0131rd\u0131. \u018fbd\u00fcl \u018fh\u0259din d\u0259 oxuma\u011fa h\u0259v\u0259si vard\u0131 v\u0259 o, yax\u015f\u0131 t\u0259hsiil al\u0131r. Orta m\u0259kt\u0259bi bitir\u0259nd\u0259n sonra 1976-c\u0131 ild\u0259 Kabil Politexnik \u0130nstitutuna daxil olur. Amma buran\u0131 bitir\u0259 bilmir.\n<\/p>\n<p>\n  1978-ci ilin aprelind\u0259 \u018ffqan\u0131standa f\u0259sadlar\u0131 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n hadis\u0259 ba\u015f verdi. H\u0259rbi \u00e7evrili\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259 marksist Xalq Demokrat Partiyas\u0131 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldi. Momand h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131 v\u0259 daha sonra oxumaq \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130-y\u0259 g\u00f6nd\u0259rildi. O, burada Krasnodar v\u0259 Kiyev h\u0259rbi aviasiya m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil al\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  V\u0259t\u0259nin\u0259 qay\u0131dan g\u0259nc zabit h\u0259rbi-hava q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259 xidm\u0259t etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Xidm\u0259t d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ya\u015fl\u0131 zabitl\u0259rd\u0259n birinin Bibig\u00fcl adl\u0131 q\u0131z\u0131n\u0131 sevir v\u0259 onunla evl\u0259nir. Bir q\u0259d\u0259r sonra yenid\u0259n SSR\u0130-y\u0259 qay\u0131dan Momand 1987-ci ild\u0259 Qaqarin ad\u0131na h\u0259rbi-hava akademiyas\u0131n\u0131 bitirir.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  SSR\u0130 v\u0259 s\u0259kkiz sosialist \u00f6lk\u0259l\u0259ri 1967-ci ild\u0259 \u201c\u0130nterkosmos\u201d deyil\u0259n t\u0259\u015fkilat t\u0259sis etmi\u015fdil\u0259r. Qurumun m\u0259qs\u0259di kosmosun birg\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si idi. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130 i\u015ftirak\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin elmi avadanl\u0131qlar\u0131n\u0131 kosmik texnikaya yerl\u0259\u015fdirm\u0259yi \u00f6hd\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc. 1976-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 proqram\u0131 daha da geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k, birg\u0259 u\u00e7u\u015flar t\u0259\u015fkil etm\u0259k q\u0259rara al\u0131nd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130lk bel\u0259 u\u00e7u\u015fda \u00c7exoslovakiya n\u00fcmay\u0259nd\u0259si i\u015ftirak edirdi. Vladimir Remek SSR\u0130 v\u0259 AB\u015e v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olmayan ilk kosmonavt oldu. Onun se\u00e7ilm\u0259sind\u0259 y\u0259qin ki, atas\u0131n\u0131n slovak, anas\u0131n\u0131n \u00e7ex olmas\u0131 rol oynam\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259c\u0259, \u00c7exoslovakiyan\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n h\u0259r iki etnos m\u0259mnun oldu.\n<\/p>\n<p>\n  1978-1981-ci ill\u0259rd\u0259 sovet kosmonavtlar\u0131 il\u0259 Pol\u015fa, \u015e\u0259rqi Almaniya, Bolqar\u0131stan, Macar\u0131stan, Vyetnam, Kuba, Monqolustan v\u0259 Rum\u0131niya v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n birg\u0259 u\u00e7u\u015fu ba\u015f verdi. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 art\u0131q sosialist olmayan \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edildi, Fransa (1982) v\u0259 Hindistan (1984) v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na kosmosa u\u00e7maq imkan\u0131 yarad\u0131ld\u0131. \u00dc\u00e7 illik fasil\u0259d\u0259n sonra birg\u0259 u\u00e7u\u015flar b\u0259rpa olundu. Suriya v\u0259 bir daha Bolqar\u0131standan sonra n\u00f6vb\u0259 \u018ffqan\u0131stana \u00e7atd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  \u018ffqan\u0131stan h\u00f6kum\u0259ti y\u00fczl\u0259rl\u0259 namiz\u0259di g\u00f6zd\u0259n ke\u00e7irdikd\u0259n sonra u\u00e7u\u015fa haz\u0131rla\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Moskvaya iki n\u0259f\u0259ri g\u00f6nd\u0259rdi: kapitan \u018fbd\u00fcl \u018fh\u0259d Momand v\u0259 polkovnik M\u0259h\u0259mm\u0259d D\u00f6vran. \u0130kinci d\u0259 ilkin h\u0259rbi t\u0259hsilini SSR\u0130-d\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 Qaqarin ad\u0131na akademiyan\u0131n m\u0259zunu idi. Namiz\u0259dl\u0259rin h\u0259r ikisi rus dilini s\u0259rb\u0259st bilirdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Bir ne\u00e7\u0259 ay s\u00fcr\u0259n yoxlamalardan sonra \u00fcst\u00fcnl\u00fck Momanda verildi. B\u0259zi ehtimallara g\u00f6r\u0259, se\u00e7imd\u0259 Momand\u0131n pu\u015ftun, D\u00f6vran\u0131n is\u0259 tacik olmas\u0131 \u0259sas rol oynad\u0131. Amma r\u0259smi s\u0259b\u0259b olaraq D\u00f6vran\u0131n bir q\u0259d\u0259r \u0259vv\u0259l appendiks \u0259m\u0259liyyat\u0131 ke\u00e7irm\u0259si g\u00f6st\u0259rilir. Bel\u0259c\u0259, Momand \u0259sas, D\u00f6vran is\u0259 \u0259v\u0259zedici kosmonavt t\u0259yin olundu.\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/scale_1200-jpg\/\" alt=\"scale_1200.jpg\" class=\"wp-image-210753\"\/><figcaption>\n    \u018fbd\u00fcl \u018fh\u0259d Momand (solda)<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Hey\u0259ti Vladimir Lyaxov, Valeri Polyakov v\u0259 \u018fbd\u00fcl \u018fh\u0259d Momanddan ibar\u0259t olan \u201cSoyuz TM-6\u201d kosmik g\u0259misi 1988-ci il avqustun 29-da start g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Momand \u00f6z\u00fc il\u0259 kosmosa \u018ffqan\u0131stan Demokratik Respublikas\u0131n\u0131n bayra\u011f\u0131n\u0131, iki n\u00fcsx\u0259 Quran v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 po\u00e7t markas\u0131 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Markalara kosmosda birl\u0259\u015f\u0259c\u0259kl\u0259ri \u201cMir\u201d orbital stansiyas\u0131nda olduqlar\u0131n\u0131 t\u0259sdiq ed\u0259n m\u00f6h\u00fcr vurulacaqd\u0131. H\u0259min vaxt \u018fbd\u00fcl \u018fh\u0259d kosmosa u\u00e7an \u0259n g\u0259nc adam idi.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130ki sutka sonra \u201cMir\u201d il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259 ba\u015f verdi. H\u0259min vaxt Vladimir Titov v\u0259 Bak\u0131da anadan olan Musa Manarov 8 aydan \u00e7ox idi ki, \u201cMir\u201dd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. Be\u015f kosmonavt orbital stansiyada birlikd\u0259 be\u015f g\u00fcn ke\u00e7irdil\u0259r. Bu zaman Momand \u018ffqan\u0131stan\u0131n \u00e7oxlu \u015f\u0259kill\u0259rini \u00e7\u0259kir v\u0259 sonralar bu \u015f\u0259kill\u0259r \u018ffqan\u0131stan atlas\u0131n\u0131n t\u0259rtibind\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  U\u00e7u\u015f zaman\u0131 Momand Qurandan sur\u0259l\u0259r oxuyan zaman videoya \u00e7\u0259kilir. Bu vaxt Lyaxov onun ayaqlar\u0131ndan tutub saxlay\u0131r ki, \u00e7\u0259kisizlik \u015f\u0259raitind\u0259 bir yerd\u0259 qala bilsin. \u018ffqan\u0131stan prezidenti M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259cibulla il\u0259 telefon dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 da ba\u015f tutur. Momand sonralar deyirdi, kosmosdan \u018ffqan\u0131stan \u00e7ox dinc g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc.\n<\/p>\n<p>\n  Yer\u0259 qay\u0131tma\u011fa haz\u0131rla\u015fan Lyaxov v\u0259 Momand onlardan daha \u0259vv\u0259l g\u0259l\u0259n \u201cSoyuz TM-5\u201d g\u0259misin\u0259 ke\u00e7dil\u0259r, Polyakov is\u0259 Titov v\u0259 Manarovla \u201cMir\u201dd\u0259 qald\u0131. G\u0259mi orbital stansiyadan ayr\u0131laraq Yer\u0259 do\u011fru istiqam\u0259t ald\u0131. Eni\u015f sentyabr\u0131n 5-d\u0259n 6-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 ba\u015f tutmal\u0131 idi, amma g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z v\u0259ziyy\u0259t yarand\u0131. G\u0259minin orbitd\u0259n atmosfer\u0259 ke\u00e7idini t\u0259min ed\u0259n qur\u011fularda nasazl\u0131q yarand\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Komp\u00fcterin proqram\u0131nda ba\u015f ver\u0259n n\u00f6qsan s\u0259b\u0259bind\u0259n g\u0259minin aqreqat b\u00f6lm\u0259si vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l ayr\u0131la bil\u0259rdi, bu zaman kosmonavtlar\u0131n Yer\u0259 qay\u0131tmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz olacaqd\u0131. Amma m\u0259hz Momand\u0131n say\u0131ql\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 q\u0259zan\u0131n ba\u015f verm\u0259sin\u0259 1 d\u0259qiq\u0259 qalark\u0259n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131n\u0131r. Bir sutka komp\u00fcterin yenid\u0259n proqramla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na s\u0259rf olunur, bu zaman kosmonavtlar t\u0259rp\u0259nm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmayan eni\u015f kapsulunda yem\u0259ksiz, susuz v\u0259 tualetsiz ke\u00e7irirl\u0259r. Onlar\u0131n c\u0259mi iki g\u00fcnl\u00fck oksigen ehtiyat\u0131 vard\u0131. Xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n, nasazl\u0131q aradan qald\u0131r\u0131l\u0131r, Lyaxov v\u0259 Momand sentyabr\u0131n 7-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Yer\u0259 qay\u0131td\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  Kosmosa \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259f\u0259 u\u00e7an Lyaxov sonralar xat\u0131rlay\u0131rd\u0131 ki, eni\u015fd\u0259n sonra Momand ona deyir: \u201cKomandir, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc d\u0259f\u0259 u\u00e7ma, Allah bunu s\u0259n\u0259 ba\u011f\u0131\u015flamayacaq. M\u0259n d\u0259 daha u\u00e7mad\u0131m\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fbd\u00fcl \u018fh\u0259d Momand ist\u0259r SSR\u0130-d\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u018ffqan\u0131standa b\u00f6y\u00fck co\u015f\u011fu il\u0259 qar\u015f\u0131land\u0131. O, Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n 40-c\u0131 n\u0259 sonuncu \u0259cn\u0259bi oldu. Kabild\u0259 Momand v\u0259 Lyaxovu qar\u015f\u0131lamaq \u00fc\u00e7\u00fcn onminl\u0259rl\u0259 insan k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131, h\u0259r\u00e7\u0259nd bu, xeyli t\u0259hl\u00fck\u0259li idi. H\u00f6kum\u0259t onu \u018fDR Q\u0259hr\u0259man\u0131 medal\u0131 il\u0259 m\u00fckafatland\u0131rd\u0131, avtomobil v\u0259 paytaxtda m\u0259nzil ba\u011f\u0131\u015flad\u0131.\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/140324164258_ahmad_family_624x351_bbc_nocredit-jpg\/\" alt=\"140324164258_ahmad_family_624x351_bbc_nocredit.jpg\" class=\"wp-image-210756\"\/><figcaption>\n    \u018fbd\u00fcl \u018fh\u0259d Momand haz\u0131rda ail\u0259siyl\u0259 Almaniyada ya\u015fay\u0131r<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  1989-cu ilin fevral\u0131nda SSR\u0130 \u018ffqan\u0131standan \u00f6z qo\u015funlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xard\u0131. Bundan sonra N\u0259cibulla hakimiyy\u0259tinin i\u015fi xeyli \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdi. 1992-ci ilin aprelind\u0259 \u018fhm\u0259d \u015fah M\u0259sudun h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri Kabil\u0259 daxil oldular v\u0259 Xalq Demokrat Partiyas\u0131n\u0131n 14 il davam ed\u0259n hakimiyy\u0259tin\u0259 son qoyuldu. Maraql\u0131d\u0131r ki, bu zaman M\u0259sudun hava q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 Momand\u0131n \u0259v\u0259zedicisi olmu\u015f M\u0259h\u0259mm\u0259d D\u00f6vran r\u0259hb\u0259rlik edirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Momand h\u0259min vaxt 6 ay idi ki, m\u00fclki aviasiya nazirinin m\u00fcavini i\u015fl\u0259yirdi, amma xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n h\u0259min vaxt Hindistanda ezamiyy\u0259td\u0259 idi. O, \u00f6lk\u0259sin\u0259 qay\u0131tmaqdan imtina edir v\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiya s\u0259firliyin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir. Ancaq Moskva Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan \u015f\u0259xs\u0259 viza verm\u0259kd\u0259n boyun qa\u00e7\u0131r\u0131r. Arvad\u0131n\u0131 v\u0259 q\u0131z\u0131n\u0131 Hindistana g\u0259tir\u0259 bil\u0259n kosmonavta Almaniya s\u0131\u011f\u0131nacaq verir.\n<\/p>\n<p>\n  Sonralar Momand Almaniyaya k\u00f6\u00e7m\u0259si haqq\u0131nda deyirdi: \u201cBu, kosmosa u\u00e7maqdan \u00e7\u0259tin idi. M\u0259n u\u00e7u\u015fa haz\u0131rla\u015fa bil\u0259rdim, amma Almaniyaya k\u00f6\u00e7m\u0259y\u0259 haz\u0131r deyildim. Burada h\u0259r \u015fey &#8211; dil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, qaydalar yeni idi\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  \u018ffqan\u0131standan yaln\u0131z bir \u00e7amadan v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 y\u00fcz dollarla g\u0259l\u0259n Momand Almaniyada h\u0259r \u015fey\u0259 yenid\u0259n ba\u015flamal\u0131 olur. Diplomlar\u0131 Kabild\u0259 qald\u0131\u011f\u0131ndan sur\u0259tini almaq \u00fc\u00e7\u00fcn yen\u0259 Rusiyaya m\u00fcraci\u0259t edir v\u0259 yen\u0259 m\u0259nfi cavab al\u0131r. \u00dcst\u0259lik, alman dilini d\u0259 bilmirdi. O, m\u0259tb\u0259\u0259d\u0259 f\u0259hl\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259cbur olur. Burada q\u0259zet v\u0259 jurnal qal\u0131qlar\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r, ka\u011f\u0131z rulonlar\u0131 it\u0259l\u0259yir. T\u0259dric\u0259n alman dilini \u00f6yr\u0259n\u0259n, adaptasiya olan Momand bir n\u0259f\u0259rl\u0259 \u015f\u0259rik \u00f6z \u015firk\u0259tini t\u0259sis edir, \u00f6z\u00fc d\u0259 orada \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Almaniyada daha bir q\u0131z\u0131 v\u0259 bir o\u011flu olur.\n<\/p>\n<p>\n  Uzun ill\u0259r diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qalan \u0259fqan komonavt\u0131 2013-c\u00fc ild\u0259 yenid\u0259n m\u0259tbuat\u0131n g\u00fcnd\u0259min\u0259 g\u0259ldi. O, u\u00e7u\u015funun 25-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fcnd\u0259 yenid\u0259n Rusiyada v\u0259 \u018ffqan\u0131standa oldu. Moskva yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda bir zamanlar u\u00e7u\u015fa haz\u0131rla\u015fd\u0131\u011f\u0131 Ulduz \u015f\u0259h\u0259rciyin\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259kdi, komandiri Vladimir Lyaxovla g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc.\n<\/p>\n<p>\n  Kabild\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc adamlardan biri is\u0259 \u018ffqan\u0131stan\u0131n h\u0259rbi-hava q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin komandiri, general M\u0259h\u0259mm\u0259d D\u00f6vran idi. Ke\u00e7mi\u015f dostlar xatir\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. D\u00f6vran\u0131n qolunda Momand\u0131n kosmosa u\u00e7u\u015f zaman\u0131 taxd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 sonra ona ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 saat var idi.\n<\/p>\n<p>\n  \u018ffqan\u0131stan prezidenti H\u0259mid K\u0259rzai d\u0259 Momand\u0131 q\u0259bul etdi. G\u00f6r\u00fc\u015f zaman\u0131 prezident bildirdi ki, o zaman m\u00f6vcud olan rejimin \u0259leyhdar\u0131 olsa da, bir \u0259fqan\u0131n kosmosda olmas\u0131ndan q\u00fcrur duyub. Momand is\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn yazd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 u\u00e7u\u015fundan b\u0259hs ed\u0259n kitab\u0131 K\u0259rzaiy\u0259 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  \u018fbd\u00fcl \u018fh\u0259d Momand bir g\u00fcn \u018ffqan\u0131stana qay\u0131daca\u011f\u0131na \u00fcmidini itirmirdi. O, g\u00fcman edirdi ki, \u0259fqan h\u00f6kum\u0259ti onu d\u0259v\u0259t edib ixtisas\u0131na uy\u011fun olan bir i\u015fl\u0259 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259r. Amma \u00f6lk\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n son hadis\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, \u018ffqan\u0131stan\u0131n yegan\u0259 kosmonavt\u0131 q\u00fcrb\u0259td\u0259 ya\u015fama\u011fa m\u0259hkumdur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diplomlar\u0131 Kabild\u0259 qald\u0131\u011f\u0131ndan sur\u0259tini almaq \u00fc\u00e7\u00fcn yen\u0259 Rusiyaya m\u00fcraci\u0259t edir v\u0259 yen\u0259 m\u0259nfi cavab al\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":119327,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-213134","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xeberler","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u018ffqan\u0131stan\u0131n ilk v\u0259 yegan\u0259 kosmonavt\u0131 - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u018ffqan\u0131stan\u0131n ilk v\u0259 yegan\u0259 kosmonavt\u0131 - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Diplomlar\u0131 Kabild\u0259 qald\u0131\u011f\u0131ndan sur\u0259tini almaq \u00fc\u00e7\u00fcn yen\u0259 Rusiyaya m\u00fcraci\u0259t edir v\u0259 yen\u0259 m\u0259nfi cavab al\u0131r.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-10-03T21:04:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1440\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"\u018ffqan\u0131stan\u0131n ilk v\u0259 yegan\u0259 kosmonavt\u0131\",\"datePublished\":\"2021-10-03T21:04:26+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\\\/\"},\"wordCount\":1894,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"articleSection\":[\"X\u0259b\u0259rl\u0259r\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\\\/\",\"name\":\"\u018ffqan\u0131stan\u0131n ilk v\u0259 yegan\u0259 kosmonavt\u0131 - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"datePublished\":\"2021-10-03T21:04:26+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"width\":2560,\"height\":1203,\"caption\":\"Foto: Meydan Tv\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"X\u0259b\u0259rl\u0259r\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/xeberler\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u018ffqan\u0131stan\u0131n ilk v\u0259 yegan\u0259 kosmonavt\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u018ffqan\u0131stan\u0131n ilk v\u0259 yegan\u0259 kosmonavt\u0131 - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u018ffqan\u0131stan\u0131n ilk v\u0259 yegan\u0259 kosmonavt\u0131 - MEYDAN.TV","og_description":"Diplomlar\u0131 Kabild\u0259 qald\u0131\u011f\u0131ndan sur\u0259tini almaq \u00fc\u00e7\u00fcn yen\u0259 Rusiyaya m\u00fcraci\u0259t edir v\u0259 yen\u0259 m\u0259nfi cavab al\u0131r.","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2021-10-03T21:04:26+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1440,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"\u018ffqan\u0131stan\u0131n ilk v\u0259 yegan\u0259 kosmonavt\u0131","datePublished":"2021-10-03T21:04:26+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/"},"wordCount":1894,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","articleSection":["X\u0259b\u0259rl\u0259r"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/","name":"\u018ffqan\u0131stan\u0131n ilk v\u0259 yegan\u0259 kosmonavt\u0131 - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","datePublished":"2021-10-03T21:04:26+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","width":2560,"height":1203,"caption":"Foto: Meydan Tv"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/efqanistanin-ilk-ve-yegane-kosmonavti\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"X\u0259b\u0259rl\u0259r","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/xeberler\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u018ffqan\u0131stan\u0131n ilk v\u0259 yegan\u0259 kosmonavt\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/213134","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=213134"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/213134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":224913,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/213134\/revisions\/224913"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/119327"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=213134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=213134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=213134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}