{"id":204796,"date":"2021-02-02T19:50:03","date_gmt":"2021-02-02T19:50:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/"},"modified":"2021-02-02T19:50:03","modified_gmt":"2021-02-02T19:50:03","slug":"livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/","title":{"rendered":"Livan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\n  <i><br \/>\n    Livan\u0131n daha bir z\u0259if n\u00f6qt\u0259si ordu idi<br \/>\n  <\/i>\n<\/p>\n<p>\n  1943-c\u00fc ild\u0259, Livan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u00fc\u00e7 \u0259n b\u00f6y\u00fck konfessiyalar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri aras\u0131nda Milli Pakt ad\u0131n\u0131 alan \u015fifahi raz\u0131la\u015fma \u0259ld\u0259 olundu. Bu raz\u0131la\u015fma 11 il \u0259vv\u0259l ke\u00e7iril\u0259n siyah\u0131yaalman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 istinad edirdi. \u00d6lk\u0259 prezidenti \u0259n \u00e7oxsayl\u0131 konfessiya olan xristian maronitl\u0259rd\u0259n se\u00e7il\u0259c\u0259kdi. Ba\u015f nazir s\u00fcnni m\u00fcs\u0259lman, parlamentin spikeri is\u0259 \u015fi\u0259 olacaqd\u0131. Parlamentd\u0259 xristian v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda 6:5 nisb\u0259ti n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu \u2013 99 yerd\u0259n 54-\u00fc xristianlara, 45-i m\u00fcs\u0259lmanlara \u00e7at\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130lk bax\u0131\u015fda el\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r ki, Milli Pakt hakimiyy\u0259tin \u0259dal\u0259tli b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc t\u0259min edirdi. \u018fslind\u0259 is\u0259 h\u0259min s\u0259n\u0259d Livan \u0259halisinin konfessional b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc daha da s\u0259rtl\u0259\u015fdirdi, milli inteqrasiyan\u0131n, vahid Livan mill\u0259tinin fomala\u015fmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ald\u0131. \u00d6lk\u0259d\u0259ki konfessional qruplar \u00f6zl\u0259rin\u0259 daha da qapand\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  Burada yarad\u0131lan siyasi partiyalar ad\u0131ndan v\u0259 ideologiyas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 konfessional ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7ilirdi. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, sol\u00e7u v\u0259 sa\u011f\u00e7\u0131 olmas\u0131 yox, maronitl\u0259rinmi, s\u00fcnnil\u0259rinmi, druzlar\u0131nm\u0131 olmas\u0131 \u00f6n\u0259mli idi. Partiya r\u0259hb\u0259ri v\u0259fat etdikd\u0259 (v\u0259 ya \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fckd\u0259) onun yerin\u0259, bir qayda olaraq, o\u011flu ke\u00e7irdi. B\u018f\u018fS-\u00e7il\u0259r, kommunistl\u0259r kimi h\u0259qiq\u0259t\u0259n siyasi ideologiyaya s\u00f6yk\u0259n\u0259n partiyalar is\u0259 marginal idil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Konfessiyalar\u0131n xarici siyas\u0259t t\u0259may\u00fcll\u0259ri d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif idi. Maronitl\u0259r Avropa v\u0259 Amerikaya meyl edirdil\u0259r, s\u00fcnnil\u0259r \u0259r\u0259b d\u00f6vl\u0259tl\u0259ril\u0259 inteqrasiyaya v\u0259 \u0130srail il\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 can at\u0131rd\u0131lar, \u0259vv\u0259ll\u0259r passiv olan \u015fi\u0259l\u0259r is\u0259 \u0130slam inqilab\u0131ndan sonra \u0130ran\u0131n timsal\u0131nda himay\u0259\u00e7i \u0259ld\u0259 etdil\u0259r v\u0259 f\u0259alla\u015fd\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  \u00dcst\u0259lik, 1932-ci il siyah\u0131yaalmas\u0131nda t\u0259sbit edil\u0259n demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fk\u0259n idi. Xristianlarda do\u011fum a\u015fa\u011f\u0131, m\u00fcs\u0259lmanlarda y\u00fcks\u0259k idi. Xristianlar Avropa v\u0259 Amerikaya m\u00fchacir\u0259t\u0259 meylli idil\u0259r, m\u00fcs\u0259lmanlar is\u0259 yox. \u00d6lk\u0259d\u0259 g\u0259rginliy\u0259 s\u0259b\u0259b olmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn yeni siyah\u0131yaalma ke\u00e7irilm\u0259s\u0259 d\u0259, m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n art\u0131q \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil etm\u0259si \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmurdu.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  N\u0259kb\u0259, y\u0259ni f\u0259lak\u0259tl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n 1947-1949-cu ill\u0259r \u0259r\u0259b-y\u0259hudi m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Livana xeyli f\u0259l\u0259stinli qa\u00e7q\u0131n g\u0259ldi. BMT hesabat\u0131na g\u00f6r\u0259, 1965-ci ild\u0259 Livanda 162,5 min f\u0259l\u0259stinli ya\u015fay\u0131rd\u0131, onun c\u00fczi hiss\u0259si pravoslav xristianlar, \u00e7ox hiss\u0259si is\u0259 m\u00fcs\u0259lman s\u00fcnnil\u0259r idi. 1967-ci ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n alt\u0131g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n say\u0131 bir az da artd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  1970-ci ilin sentyabr\u0131nda is\u0259 \u0130ordaniya \u00f6z \u0259razisind\u0259ki f\u0259l\u0259stinli qa\u00e7q\u0131nlar\u0131 qovdu. Onlar, el\u0259c\u0259 d\u0259 F\u0259l\u0259stin Azadl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (FAT) m\u0259nzil-q\u0259rargah\u0131 Livan\u0131n c\u0259nubuna k\u00f6\u00e7d\u00fc. \u00d6lk\u0259d\u0259ki f\u0259l\u0259stinlil\u0259rin say\u0131 400 min\u0259 \u00e7atd\u0131. FAT tezlikl\u0259 Livanda \u201cd\u00f6vl\u0259t i\u00e7ind\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrildi\u201d. H\u0259tta \u00f6lk\u0259nin c\u0259nubu \u201cF\u0259thlend\u201d ad\u0131n\u0131 ald\u0131 (bir ne\u00e7\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n birl\u0259\u015fdiyi FAT-da F\u018fTH \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259n n\u00fcfuzlu t\u0259\u015fkilat idi).\n<\/p>\n<p>\n  Bu prosesd\u0259 Livan hakimiyy\u0259tinin g\u00fcnah\u0131 da az deyildi. H\u0259l\u0259 1969-cu ild\u0259 Misir prezidenti Camal \u018fbd\u00fcl Nasirin vasit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 Livan v\u0259 FAT aras\u0131nda Qahir\u0259d\u0259 imzalanan raz\u0131la\u015fma ikinciy\u0259 f\u0259l\u0259stinlil\u0259r ya\u015fayan Livan \u0259razil\u0259rind\u0259 geni\u015f s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259r verirdi. \u00dcst\u0259lik, 1970-ci ild\u0259 prezident se\u00e7il\u0259n S\u00fcleyman Franje \u0130kinci b\u00fcro adl\u0131 h\u0259rbi k\u0259\u015ffiyyat qurumunu l\u0259\u011fv etdi, \u00e7\u00fcnki onun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn ideoloji r\u0259qibi Fuad \u015eihab\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 hesab edirdi. Bununla da Livan h\u00f6kum\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fc FAT haqq\u0131nda informasiya toplaya bil\u0259c\u0259k, ona n\u0259zar\u0259t ed\u0259c\u0259k qurumdan m\u0259hrum etdi.\n<\/p>\n<p>\n  FAT v\u0259 qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n \u00e7oxunun m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 c\u0259nubi Livanda yerli \u0259halinin \u00e7oxunu \u015fi\u0259l\u0259r t\u0259\u015fkil edirdi. Onlar is\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 g\u0259lm\u0259 f\u0259l\u0259stinlil\u0259rin \u00f6z qaydalar\u0131n\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259l\u0259rind\u0259n, vergil\u0259r toplamalar\u0131ndan, h\u0259tta yollarda burax\u0131l\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si yaradaraq x\u0259rac y\u0131\u011fmalar\u0131ndan he\u00e7 d\u0259 m\u0259mnun deyildil\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, f\u0259l\u0259stinli d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r (f\u0259dainl\u0259r) Livan\u0131n c\u0259nubundan tez-tez \u0130srail\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00fccumlar h\u0259yata ke\u00e7irir, \u0130srailin cavab z\u0259rb\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 is\u0259 h\u0259m d\u0259 \u015fi\u0259l\u0259r z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. 1968-1974-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u0130srail Livan\u0131n c\u0259nubuna 3000 z\u0259rb\u0259 endirdi v\u0259 ya reyd ke\u00e7irdi.\n<\/p>\n<p>\n  Livan s\u00fcnnil\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 F\u0259l\u0259stin t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti kimi sol\u00e7u partiya (T\u0259r\u0259qqip\u0259rv\u0259r Sosialist Partiyas\u0131) yaradan druz lideri Kamal Cumblat is\u0259 silahl\u0131 f\u0259l\u0259stinlil\u0259rin m\u00f6vcudlu\u011fundan m\u0259mnun idil\u0259r. Onlar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 FAT 1970-ci ill\u0259rin ortalar\u0131na yax\u0131n Beyrutun q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 d\u0259 xeyli m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndi.\n<\/p>\n<p>\n  Livan\u0131n daha bir z\u0259if n\u00f6qt\u0259si ordu idi. Konfessiyalar\u0131n he\u00e7 biri g\u00fccl\u00fc orduda maraql\u0131 deyildi. Xristianlar hesab edirdil\u0259r ki, orduda m\u00fcs\u0259lmanlar \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259kl\u0259r v\u0259 bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259t onlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. M\u00fcs\u0259lmanlar is\u0259 prezidentin (h\u0259m d\u0259 Ali Ba\u015f komandan\u0131n), el\u0259c\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li h\u0259rb\u00e7il\u0259rin xristian olmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131r v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 g\u00fccl\u00fc ordunu \u00f6zl\u0259rin\u0259 t\u0259hdid say\u0131rd\u0131lar. Bunun \u0259v\u0259zind\u0259 h\u0259r m\u0259zh\u0259b \u00f6z\u00fcn\u00fcn silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rini yaratma\u011fa can at\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  \u00d6lk\u0259d\u0259ki a\u011f\u0131r iqtisadi v\u0259ziyy\u0259t, d\u00f6vl\u0259t strukturlar\u0131nda geni\u015f yay\u0131lan korrupsiya hallar\u0131 da naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131ran amill\u0259rd\u0259n idi.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  1975-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq xristianlarla f\u0259l\u0259stinlil\u0259r aras\u0131nda ziddiyy\u0259tl\u0259r k\u0259skinl\u0259\u015fdi. F\u0259dainl\u0259rin n\u00f6vb\u0259ti h\u00fccumuna cavab olaraq \u0130srail Livan\u0131n c\u0259nubuna reyd ke\u00e7irdi v\u0259 bu, yerli \u0259halinin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z yerl\u0259rini t\u0259rk etm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. \u00d6lk\u0259d\u0259 f\u0259l\u0259stinlil\u0259rd\u0259n v\u0259 onlar\u0131n etdikl\u0259rind\u0259n naraz\u0131l\u0131q \u00e7oxald\u0131. Maronitl\u0259rin \u0259n g\u00fccl\u00fc \u0259\u015fir\u0259tinin v\u0259 K\u0259taib (Livan falanqas\u0131) partiyas\u0131n\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Pyer Jmayel f\u0259l\u0259stinlil\u0259rin t\u0259rkisilah edilm\u0259sin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Aprelin 13-d\u0259 bazar g\u00fcn\u00fc Beyrutun xristian m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rinin birind\u0259 K\u0259taib Partiyas\u0131n\u0131n f\u0259al \u00fczvl\u0259rind\u0259n birinin o\u011flu \u00fc\u00e7\u00fcn xa\u00e7 suyuna sal\u0131nma m\u0259rasimi ke\u00e7irirdi. Pyer Jmayel d\u0259 bu ayind\u0259 i\u015ftirak edirdi v\u0259 m\u00fchafiz\u0259\u00e7il\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min \u0259razid\u0259 yolu ba\u011flad\u0131lar. Bu zaman oradan ke\u00e7\u0259n v\u0259 mar\u015frutu d\u0259yi\u015fm\u0259kd\u0259n imtina ed\u0259n f\u0259dainl\u0259rl\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 m\u00fcbahis\u0259, sonra at\u0131\u015fma ba\u015f verdi. F\u0259l\u0259stinlil\u0259rd\u0259n birinin \u00f6ld\u00fcy\u00fc, ya da yaraland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yl\u0259nilir.\n<\/p>\n<p>\n  Bir saat sonra ayin bitdikd\u0259 v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar kils\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131qda h\u0259min \u0259razid\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 F\u0259l\u0259stin Xalq Qurtulu\u015f C\u0259bh\u0259sinin (FXQC) embleml\u0259ri olan iki ma\u015f\u0131n dayand\u0131. Ma\u015f\u0131ndan d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rin a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 at\u0259\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259 xa\u00e7 suyuna sal\u0131nan k\u00f6rp\u0259nin atas\u0131 v\u0259 Jmayelin \u00fc\u00e7 m\u00fchafiz\u0259\u00e7isi \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Cavab at\u0259\u015fi a\u00e7\u0131ld\u0131qda h\u00fccum\u00e7ular ma\u015f\u0131nlar\u0131na oturub uzaqla\u015fd\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  Bundan sonra Beyrutun xristian m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rind\u0259 \u201cf\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t\u201d elan edildi. K\u0259taib \u00fczvl\u0259ri (falanqa\u00e7\u0131lar) v\u0259 onlar\u0131n k\u00f6m\u0259yin\u0259 g\u0259l\u0259n m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri yollarda blokpostlar qurdular, ma\u015f\u0131nlar\u0131 yoxlama\u011fa ba\u015flad\u0131lar. H\u0259r \u015fey daha sakit yekunla\u015fa bil\u0259rdi, \u0259g\u0259r bir t\u0259sad\u00fcf olmasayd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  H\u0259min g\u00fcn F\u0259l\u0259stin Xalq Qurtulu\u015f C\u0259bh\u0259si \u2013 Ba\u015f komandanl\u0131q (FXQC-d\u0259n ayr\u0131lan bir qrup) t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri \u0130srailin K\u0131ryat \u015emona \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri, 2 h\u0259rb\u00e7i v\u0259 16 dinc sakinin \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n terror akt\u0131n\u0131n bir ili m\u00fcnasib\u0259til\u0259 S\u0259bra qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 mitinq ke\u00e7irirdil\u0259r. Kils\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259ri olmayan h\u0259min f\u0259l\u0259stinlil\u0259r S\u0259bradan qay\u0131dark\u0259n yollar\u0131n\u0131 h\u0259min \u0259razid\u0259n sald\u0131lar (onlar\u0131n buraya q\u0259sd\u0259n y\u00f6nl\u0259ndirilm\u0259l\u0259ri ehtimal\u0131 da var).\n<\/p>\n<p>\n  Pyer Jmayelin o\u011flu B\u0259\u015fir silahl\u0131 f\u0259l\u0259stinlil\u0259rin g\u0259lm\u0259sini yeni h\u00fccum hesab etdimi, yoxsa sad\u0259c\u0259 s\u0259h\u0259r ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin qisas\u0131n\u0131 almaq ist\u0259yirdimi, m\u0259lum deyil. H\u0259r halda, onun \u0259mri il\u0259 avtobus g\u00fcll\u0259barana tutuldu. N\u0259tic\u0259d\u0259 22 n\u0259f\u0259r FXQC-BK d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcs\u00fc olmaqla 27 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.\n<\/p>\n<p>\n  H\u0259min g\u00fcn Pyer Jmayel\u0259 h\u00fccum ed\u0259nl\u0259rin kim olmas\u0131 45 ildir ki, Livanda m\u00fczakir\u0259 edil\u0259n \u0259sas m\u00f6vzudur. \u0130ll\u0259r \u00f6td\u00fckc\u0259 bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259linir ki, h\u00fccum\u00e7ular \u0259slind\u0259 n\u0259 FXQC-n\u0131n \u00fczvl\u0259ri idil\u0259r, n\u0259 d\u0259 ba\u015fqa bir F\u0259l\u0259stin t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n. H\u0259min t\u0259xribat\u0131 fa\u015fisty\u00f6n\u00fcml\u00fc Suriya Sosial-Nasionalist Partiyas\u0131n\u0131n (SSNP Livanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi, amma Livan\u0131n da daxil oldu\u011fu B\u00f6y\u00fck Suriyan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131) t\u00f6r\u0259tm\u0259si \u0259n \u00e7ox ehtimal olunan variantd\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  \u201cAvtobus q\u0131r\u011f\u0131n\u0131\u201dndan sonrak\u0131 \u00fc\u00e7 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 xristianlarla f\u0259l\u0259stinlil\u0259r aras\u0131nda toqqu\u015fmalarda 300 n\u0259f\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r adam \u00f6ld\u00fc. \u00dc\u00e7 g\u00fcnd\u0259n sonra t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda at\u0259\u015fk\u0259s imzaland\u0131. Amma cin art\u0131q \u015f\u00fc\u015f\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 15 il \u0259rzind\u0259 h\u0259l\u0259 \u00e7ox at\u0259\u015fk\u0259sl\u0259r imzalanacaq, he\u00e7 biri d\u0259 uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc olmayacaqd\u0131.ad\u0131.\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/img_6068_480-jpg\/\" alt=\"img_6068_480.jpg\" class=\"wp-image-155814\"\/><figcaption>\n    Ma\u015f\u0131ndan d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rin a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 at\u0259\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259 xa\u00e7 suyuna sal\u0131nan k\u00f6rp\u0259nin atas\u0131 v\u0259 Jmayelin \u00fc\u00e7 m\u00fchafiz\u0259\u00e7isi \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  At\u0259\u015fk\u0259sd\u0259n sonra toqqu\u015fmalar s\u0259ngis\u0259, tam dayanmad\u0131. D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 bir t\u0259r\u0259fd\u0259 f\u0259l\u0259stinlil\u0259r, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259 is\u0259 xristianlar\u0131n K\u0259taib (Jmayel klan\u0131), Milli Liberal Partiya (MLP, \u015eamun klan\u0131), Marada (Franje klan\u0131), \u201cSidr ke\u015fik\u00e7il\u0259ri\u201d v\u0259 \u201cT\u0259nzim\u201d t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n silahl\u0131lar\u0131 aras\u0131nda gedirdi.\n<\/p>\n<p>\n  1975-ci ilin oktyabr\u0131nda yerli m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri f\u0259l\u0259stinlil\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259yi q\u0259rara ald\u0131lar. Bunlar T\u0259r\u0259qqip\u0259rv\u0259r Sosialist Partiyas\u0131n\u0131n (druzlar), Murabitun (nasir\u00e7il\u0259r), el\u0259c\u0259 d\u0259 Livan Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n (LKP), B\u018f\u018fS, SSNP-nin daxil oldu\u011fu \u201cLivan milli-v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r q\u00fcvv\u0259l\u0259ri\u201d bloku idi.\n<\/p>\n<p>\n  Oktyabr\u0131n 24-d\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar yenid\u0259n q\u0131z\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 \u201cOtell\u0259r sava\u015f\u0131\u201d ad\u0131n\u0131 alan m\u0259rh\u0259l\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu zaman Beyrutun m\u0259rk\u0259zind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan otel binalar\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259y\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259rilirdi. Hadis\u0259l\u0259r Murabitun d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rinin Murr b\u00fcrc\u00fcn\u00fc tutmas\u0131 il\u0259 ba\u015flad\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  \u201cOtell\u0259r sava\u015f\u0131\u201d tez-tez imzalanan at\u0259\u015fk\u0259sl\u0259r v\u0259 q\u0131sa s\u00fcr\u0259n nisbi sakitlikl\u0259rl\u0259 1976-c\u0131 ilin aprelin\u0259 kimi davam etdi v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 yekula\u015fd\u0131. Otell\u0259r yerl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259l\u0259r onlar\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259 qald\u0131. Xristianlar Beyrutun \u015f\u0259rq hiss\u0259sin\u0259 \u00e7\u0259kildil\u0259r v\u0259 burada m\u00fcdafi\u0259 istehkamlar\u0131 qurdular. Paytaxt\u0131n m\u0259rk\u0259zi v\u0259 q\u0259rb hiss\u0259si is\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259 idi. Suriyan\u0131n t\u0259l\u0259bil\u0259 aprelin 2-d\u0259 imzalanan at\u0259\u015fk\u0259sl\u0259 Otell\u0259r sava\u015f\u0131 sona \u00e7atd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  1976-c\u0131 ilin q\u0131\u015f\u0131nda bir s\u0131ra \u00f6n\u0259mli hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verdi. Bunlardan biri daha \u0259vv\u0259l sadalad\u0131\u011f\u0131m xristian t\u0259\u015fkilatlar\u0131n 1976-c\u0131 ilin yanvar\u0131nda \u201cLivan q\u00fcvv\u0259l\u0259ri\u201d adl\u0131 birg\u0259 silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rini yaratmalar\u0131 oldu. Mart ay\u0131nda is\u0259 Livan ordusunda g\u00f6zl\u0259nil\u0259n par\u00e7alanma ba\u015f verdi. Xristianlar polkovnik Antuan B\u0259r\u0259k\u0259tin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Azad Livan ordusunu, m\u00fcs\u0259lmanlar is\u0259 leytenant \u018fhm\u0259d X\u0259tibin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi Livan \u0259r\u0259b ordusunu yaratd\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  V\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si t\u0259r\u0259fl\u0259rin ba\u015fqa dind\u0259n olan dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 amans\u0131zl\u0131qlar\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunurdu. Bel\u0259 cinay\u0259tl\u0259r\u0259 ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n rast g\u0259lindi. B\u00f6y\u00fck miqyasda is\u0259 ilk d\u0259f\u0259 1975-ci il dekabr\u0131n 6-da ba\u015f verdi. D\u00f6rd xristian g\u0259ncin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 cavab olaraq Beyrut k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259 saxlan\u0131lan y\u00fczl\u0259rl\u0259 (200-600 aras\u0131nda) dinc m\u00fcs\u0259lman \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu hadis\u0259 Qara \u015f\u0259nb\u0259 ad\u0131n\u0131 ald\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Yanvar\u0131n 18-d\u0259 is\u0259 Beyrutun Karantina adlanan rayonundak\u0131 f\u0259l\u0259stinli qa\u00e7q\u0131nlar d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si (bura h\u0259m d\u0259 f\u0259l\u0259stinli d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rin bazas\u0131 idi) xristian d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rin h\u00fccumuna m\u0259ruz qald\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti dinc sakinl\u0259r olan 1000-1500 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u0130ki g\u00fcn sonra \u0259halisi xristian olan Damur \u015f\u0259h\u0259rini m\u00fcs\u0259lmanlar tutdular v\u0259 Karantinan\u0131n qisas\u0131 olaraq 150-582 aras\u0131nda dinc sakini \u00f6ld\u00fcrd\u00fcl\u0259r. \u00d6lk\u0259d\u0259 arxaik \u201cg\u00f6z \u0259v\u0259zin\u0259 g\u00f6z\u201d prinsipi i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130yunda Livandak\u0131 hadis\u0259l\u0259r\u0259 Suriya h\u0259rb\u00e7il\u0259ri m\u00fcdaxil\u0259 etdil\u0259r. Maraql\u0131d\u0131r ki, suriyal\u0131lar m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n deyil, xristianlar\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259 \u0259m\u0259liyyatlara qo\u015fuldular. Bunun bir s\u0259b\u0259bi Suriya prezidenti Hafiz \u018fs\u0259din Livanda radikal m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259sini \u00f6z rejimi \u00fc\u00e7\u00fcn arzuolunmaz hesab etm\u0259si, dig\u0259ri is\u0259 prezident s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini h\u0259l\u0259 d\u0259 icra ed\u0259n S\u00fcleyman Franjenin \u018fs\u0259d ail\u0259sil\u0259 yax\u0131n \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri idi (mayda \u0130lyas S\u0259rkis prezident se\u00e7ilmi\u015fdi, amma Franje prezident saray\u0131n\u0131 t\u0259rk etmirdi, S\u0259rkis yaln\u0131z sentyabrda \u00f6z s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rinin icras\u0131na ba\u015flaya bildi).\n<\/p>\n<p>\n  \u0130yulun 5-d\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar Livan\u0131n \u015fimal\u0131ndak\u0131 \u00c7ekka \u015f\u0259h\u0259rciyin\u0259 h\u00fccum ed\u0259r\u0259k \u0259n az\u0131 117 n\u0259f\u0259ri \u00f6ld\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Xristianlar\u0131n qisas\u0131 bir ay sonra v\u0259 daha b\u00f6y\u00fck miqyasda ba\u015f verdi. \u015e\u0259rqi Beyrutda yerl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 f\u0259dainl\u0259rin bazas\u0131na \u00e7evril\u0259n Tel Zaatar qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si 50 g\u00fcnl\u00fck m\u00fchasir\u0259d\u0259n sonra avqustun 12-d\u0259 al\u0131nd\u0131. Bu zaman 2000-2200 dinc sakinin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc s\u00f6yl\u0259nilir. \u00c7ekkada oldu\u011fu kimi burada da qad\u0131nlar\u0131n zorlanmas\u0131 v\u0259 ba\u015fqa v\u0259h\u015filikl\u0259r oldu.\n<\/p>\n<p>\n  B\u0259zi tarix\u00e7il\u0259r v\u0259 \u015fahidl\u0259r iddia edirl\u0259r ki, FAT r\u0259hb\u0259ri Yasir \u018fr\u0259fat m\u00fc\u0259yy\u0259n siyasi maraqlar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n Tel Zaatar\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259di. \u018fr\u0259fat sonradan sa\u011f qalanlara ba\u015f \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ged\u0259nd\u0259 f\u0259l\u0259stinli qad\u0131nlar buna g\u00f6r\u0259 onu da\u015fa basd\u0131lar. Tel Zaatar d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin brinci m\u0259rh\u0259l\u0259sinin son \u00f6n\u0259mli hadis\u0259si oldu.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  Livan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259l\u0259r olduqca qar\u0131\u015f\u0131qd\u0131r v\u0259 onlar\u0131 b\u00fct\u00fcn t\u0259f\u0259rr\u00fcatlar\u0131 il\u0259 n\u0259inki bir, h\u0259tta bir ne\u00e7\u0259 m\u0259qal\u0259d\u0259 n\u0259ql etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr. \u018fg\u0259r m\u00fcharib\u0259nin \u0259vv\u0259lind\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259ri xristianlara v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlara, ya da ki, sa\u011flara v\u0259 sollara b\u00f6lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn idis\u0259, sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 bu ayd\u0131n cizgil\u0259r itdi. Tezlikl\u0259 eyni din, h\u0259tta eyni m\u0259zh\u0259b n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri aras\u0131nda toqqu\u015fmalar ba\u015flad\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  He\u00e7 bir dini v\u0259 ya siyasi kimliyi olmayan cinay\u0259tkar d\u0259st\u0259l\u0259r ortaya \u00e7\u0131xd\u0131 v\u0259 maraqlar\u0131na uy\u011fun gah bir, gah dig\u0259r t\u0259r\u0259f\u0259 qo\u015fuldular. \u00d6lk\u0259d\u0259 muzdlu q\u0259tll\u0259r, pul almaq \u00fc\u00e7\u00fcn adam o\u011furlu\u011fu, narkotikl\u0259rin qanunsuz d\u00f6vriyy\u0259si v\u0259 b. a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259r ba\u015f al\u0131b getdi.\n<\/p>\n<p>\n  1977-ci ild\u0259 Kamal Cumblat \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u00d6z\u00fcn\u00fcn qat\u0131 antisuriya bax\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 tan\u0131nan druz liderini m\u0259hz Suriya x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcrd\u00fcy\u00fc ehtimal olunur. Bu hadis\u0259d\u0259n sonra m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n koalisiyas\u0131 da\u011f\u0131ld\u0131. Atas\u0131n\u0131n yerin\u0259 ke\u00e7\u0259n Valid Cumblat 1982-ci ild\u0259 Suriyan\u0131n m\u00fctt\u0259fiqin\u0259 \u00e7evrildi (Livan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 ist\u0259r \u00f6lk\u0259daxli koalisiyalara, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Suriyaya m\u00fcnasib\u0259td\u0259 bel\u0259 k\u0259skin d\u00f6n\u00fc\u015fl\u0259r adi hal idi, el\u0259 Suriya \u00f6z\u00fc d\u0259 sabitq\u0259d\u0259mliyi il\u0259 se\u00e7ilmir, tez-tez d\u0259st\u0259k \u00fcnvan\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015firdi).\n<\/p>\n<p>\n  F\u0259l\u0259stinlil\u0259rin 1978-ci il mart\u0131n 11-d\u0259 \u0130srailin \u015fimal\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irdiyi, 13-\u00fc u\u015faq olmaqla 38 israillinin v\u0259 1 amerikal\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc terror akt\u0131na cavab olaraq \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra \u0130srail ordusu Livan\u0131n c\u0259nubuna m\u00fcdaxil\u0259 etdi v\u0259 Litani \u00e7ay\u0131na q\u0259d\u0259r olan \u0259razid\u0259 \u201ct\u0259hl\u00fck\u0259sizlik zonas\u0131\u201d yaratd\u0131. BMT, SSR\u0130 v\u0259 AB\u015e-\u0131n etirazlar\u0131ndan sonra \u0130srail h\u0259min \u0259razini m\u00fctt\u0259fiqi olan xristian mayor S\u0259\u0259d H\u0259ddad\u0131n C\u0259nubi Livan Ordusuna t\u0259hvil verdi v\u0259 iyunda \u00f6lk\u0259ni t\u0259rk etdi.\n<\/p>\n<p>\n  H\u0259min il K\u0259taib v\u0259 Marada aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r pisl\u0259\u015fdi. Ke\u00e7mi\u015f prezidentin o\u011flu Toni Franjenin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 iyunun 8-d\u0259 K\u0259taibin komandirl\u0259rind\u0259n biri \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Be\u015f g\u00fcn sonra onun Beyrutun Eden m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n malikan\u0259si K\u0259taib d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rinin h\u00fccumuna m\u0259ruz qald\u0131. Toni Franje \u00f6z\u00fc, arvad\u0131 v\u0259 azya\u015fl\u0131 q\u0131z\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 25 Marada d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcs\u00fc \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. K\u0259taib 6 n\u0259f\u0259r itki verdi.\n<\/p>\n<p>\n  Eden q\u0131r\u011f\u0131n\u0131ndan sonra Marada xeyli z\u0259ifl\u0259di, K\u0259taib v\u0259 B\u0259\u015fir Jmayelin m\u00f6vqel\u0259ri g\u00fccl\u0259ndi. Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, S\u00fcleyman Franje \u00f6z r\u0259qibi Pyer Jmayel\u0259 eyni aqib\u0259ti ya\u015fama\u011f\u0131 arzulad\u0131. Onun qar\u011f\u0131\u015f\u0131 4 il sonra h\u0259yata ke\u015fdi. B\u0259\u015fir Jmayelin q\u0259tli, bundan sonra ba\u015f ver\u0259n S\u0259bra v\u0259 \u015e\u0259tila q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 bar\u0259d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti m\u0259qal\u0259l\u0259rimd\u0259 b\u0259hs ed\u0259c\u0259y\u0259m.\n<\/p>\n<p>\n  Marada il\u0259 birlikd\u0259 Suriyan\u0131n da K\u0259taib\u0259 v\u0259 onun xristian m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti d\u0259yi\u015fdi. 1978-ci ilin iyul-oktyabr aylar\u0131nda Livan xristianlar\u0131 il\u0259 Suriya aras\u0131nda Y\u00fczg\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 ad\u0131n\u0131 alan \u015fidd\u0259tli toqqu\u015fmalar ba\u015f verdi. M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n qar\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 bu sava\u015fda xristianlar q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  1980-ci ild\u0259 xristian d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259ki daha bir q\u00fcvv\u0259nin, \u015eamun klan\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Milli Liberal Partiya il\u0259 K\u0259taib aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r pozuldu. \u0130yulun 7-d\u0259 Beyrut yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 Safra k\u0259ndind\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 falanqa\u00e7\u0131lar MLP \u201cp\u0259l\u0259ngl\u0259r\u201dini m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011fratd\u0131lar. \u018fsir al\u0131nanlara qar\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259t m\u00fcs\u0259lmanlara edil\u0259n v\u0259h\u015filikl\u0259rd\u0259n geri qalm\u0131rd\u0131, onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 g\u00fcll\u0259l\u0259ndi. D\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 200 \u201cp\u0259l\u0259ng\u201din v\u0259 80 falanqa\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcy\u00fc t\u0259xmin olunur.\n<\/p>\n<p>\n  Amma Eden q\u0131r\u011f\u0131n\u0131ndan f\u0259rqli olaraq, B\u0259\u015fir Jmayel Safrada h\u00fccumu el\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdi ki, klan ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n o\u011flu Dani \u015eamuna bir \u015fey olmas\u0131n, Jmayel v\u0259 \u015eamun klanlar\u0131 aras\u0131nda qan d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyi yaranmas\u0131n. Bu da klan\u0131n a\u011fsaqqal\u0131 Kamil \u015eamuna K\u0259taibin hegemonlu\u011funu q\u0259bul etm\u0259y\u0259 v\u0259 \u00f6z d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rini onun ixtuyar\u0131na verm\u0259y\u0259 imkan yaratd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  Livan \u015fi\u0259l\u0259ri ilk ill\u0259rd\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak etmirdil\u0259r. Onlar bu d\u00f6vrd\u0259 ay\u0259tullah Musa S\u0259drin M\u0259hrumlar h\u0259r\u0259kat\u0131 v\u0259 \u0259r\u0259bc\u0259 h\u0259m \u201c\u00fcmid\u201d m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n, h\u0259m d\u0259 Afw\u00e2j al-Muq\u00e2wama al-Lubn\u00e2niyya (Livan m\u00fcqavim\u0259t b\u00f6l\u00fckl\u0259ri) s\u00f6z\u00fcn\u00fcn abbreviaturas\u0131 olan Amal t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fmi\u015fdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  V\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si yeni ba\u015flayark\u0259n Musa S\u0259dr onun durdurulmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131 v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u00fc\u00e7g\u00fcnl\u00fck acl\u0131q aksiyas\u0131 ke\u00e7irdi. H\u0259min aksiya q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli at\u0259\u015fk\u0259sin ba\u011flanmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. S\u0259dr 1978-ci ilin yay\u0131nda v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sini durdurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn daha bir c\u0259hd etdi. O, bu d\u0259f\u0259 Livandak\u0131 hadis\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259c\u0259k m\u00fcs\u0259lman liderl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259 Suriyada oldu, avqustun sonlar\u0131nda is\u0259 Liviyaya getdi. Bundan sonra n\u0259 S\u0259dri, n\u0259 d\u0259 onu m\u00fc\u015fayi\u0259t ed\u0259n iki n\u0259f\u0259ri g\u00f6r\u0259n olmad\u0131. Onlar\u0131n Q\u0259ddafinin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259, h\u0259tta Q\u0259ddafinin \u00f6z\u00fc t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fckl\u0259ri ehtimal olunur.\n<\/p>\n<p>\n  Amal\u0131n ikinci r\u0259hb\u0259ri H\u00fcseyn H\u00fcseyni d\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n k\u0259narda saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131, amma i\u015ftirak t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 getdikc\u0259 \u00e7oxal\u0131rd\u0131. Amal\u0131 qana bulamaq ist\u0259m\u0259diyini dey\u0259n H\u00fcseyni 1980-ci ilin iyununda istefa verdi. Onun yerin\u0259 ke\u00e7\u0259n N\u0259bi Berrinin zaman\u0131ndan Amal v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 ba\u015fl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1978-ci ilin iyul-oktyabr aylar\u0131nda Livan xristianlar\u0131 il\u0259 Suriya aras\u0131nda Y\u00fczg\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 ad\u0131n\u0131 alan \u015fidd\u0259tli toqqu\u015fmalar ba\u015f verdi. M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n qar\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 bu sava\u015fda xristianlar q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131lar.<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":119327,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-204796","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xeberler","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Livan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Livan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"1978-ci ilin iyul-oktyabr aylar\u0131nda Livan xristianlar\u0131 il\u0259 Suriya aras\u0131nda Y\u00fczg\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 ad\u0131n\u0131 alan \u015fidd\u0259tli toqqu\u015fmalar ba\u015f verdi. M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n qar\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 bu sava\u015fda xristianlar q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131lar.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-02-02T19:50:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1440\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Livan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131\",\"datePublished\":\"2021-02-02T19:50:03+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\\\/\"},\"wordCount\":3799,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"articleSection\":[\"X\u0259b\u0259rl\u0259r\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\\\/\",\"name\":\"Livan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"datePublished\":\"2021-02-02T19:50:03+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"width\":2560,\"height\":1203,\"caption\":\"Foto: Meydan Tv\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"X\u0259b\u0259rl\u0259r\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/xeberler\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Livan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Livan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Livan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 - MEYDAN.TV","og_description":"1978-ci ilin iyul-oktyabr aylar\u0131nda Livan xristianlar\u0131 il\u0259 Suriya aras\u0131nda Y\u00fczg\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 ad\u0131n\u0131 alan \u015fidd\u0259tli toqqu\u015fmalar ba\u015f verdi. M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n qar\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 bu sava\u015fda xristianlar q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131lar.","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2021-02-02T19:50:03+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1440,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Livan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131","datePublished":"2021-02-02T19:50:03+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/"},"wordCount":3799,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","articleSection":["X\u0259b\u0259rl\u0259r"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/","name":"Livan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","datePublished":"2021-02-02T19:50:03+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","width":2560,"height":1203,"caption":"Foto: Meydan Tv"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/livan-vetendas-muharibesinin-baslanmasi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"X\u0259b\u0259rl\u0259r","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/xeberler\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Livan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204796","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=204796"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204796\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/119327"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=204796"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=204796"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=204796"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}