{"id":201521,"date":"2020-07-19T17:47:24","date_gmt":"2020-07-19T17:47:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/"},"modified":"2020-07-19T17:47:24","modified_gmt":"2020-07-19T17:47:24","slug":"turkiyede-1957-ci-il-seckileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 1957-ci il se\u00e7kil\u0259ri"},"content":{"rendered":"<p>\n  <i><br \/>\n    T\u00fcrkiy\u0259 B\u00f6y\u00fck Mill\u0259t M\u0259clisinin iyunun 7-d\u0259 q\u0259bul etdiyi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da m\u0259hdudla\u015fd\u0131rd\u0131<br \/>\n  <\/i>\n<\/p>\n<p>\n  Demokrat Partiyas\u0131n\u0131n (DP) hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin intellektual k\u0259siminin, ziyal\u0131lar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n universitet m\u00fc\u0259lliml\u0259rinin d\u0259 ciddi pay\u0131 vard\u0131. Liberal \u0259hval\u0131n hakim oldu\u011fu bu \u00e7evr\u0259l\u0259r bir partiyan\u0131n 27 il davam ed\u0259n hakimiyy\u0259tinin d\u0259yi\u015fm\u0259sinin t\u0259r\u0259fdar\u0131 idil\u0259r. Amma iqtidar olduqdan bir m\u00fcdd\u0259t sonra DP bu \u00e7evr\u0259 il\u0259 d\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini pozma\u011fa ba\u015flad\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  H\u0259l\u0259 1953-c\u00fc il iyulun 21-d\u0259 q\u0259bul edil\u0259n qanunla t\u0259hsil i\u015f\u00e7il\u0259rin\u0259 siyasi t\u0259\u015fkilatlarda v\u0259zif\u0259 tutmaq, siyasi b\u0259yanatlar verm\u0259k qada\u011fan edilirdi. Ba\u015f nazir bunu \u201cT\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas bir professor, rektor h\u00f6kum\u0259t \u0259leyhin\u0259 olur. Baytar professor m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmamas\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131r. Bu tip insanlar siyas\u0259td\u0259n n\u0259 anlarlar?\u201d kimi m\u00fcrt\u0259ce \u015f\u0259kild\u0259 \u015f\u0259rh edirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Tezlikl\u0259 c\u0259zalar i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. 1954-c\u00fc il avqustun 21-d\u0259 Ankara Universitetinin h\u00fcquq professoru B\u00fclent Nuri Esen m\u00f6vcud rejimi kakokratiya (pisl\u0259rin hakimiyy\u0259ti) adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131. Az sonra Tahsin Bekir Balta v\u0259 \u015eevket Aziz Kansu (1946-1948-ci ill\u0259rd\u0259 Ankara universitetinin rektoru) eyni aqib\u0259t ya\u015fad\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  1956-c\u0131 ilin ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259 h\u00f6kum\u0259t-universitet m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini bariz n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n bir hadis\u0259 ba\u015f verdi. Fikir Klublar\u0131 C\u0259miyy\u0259ti Ankara universitetinin siyasi elml\u0259r fak\u00fclt\u0259sinin (SBF) t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259ri aras\u0131nda a\u00e7\u0131q iclas ke\u00e7irdi. Toplant\u0131da t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 suaallar\u0131n\u0131 verdil\u0259r, m\u00fc\u0259lliml\u0259r cavabland\u0131rd\u0131lar. Adnan Menderes ert\u0259si g\u00fcn partiyan\u0131n qrup toplant\u0131s\u0131nda hadis\u0259y\u0259 heyr\u0259tamiz reaksiya verdi: \u0130st\u0259s\u0259k bu g\u00fcn d\u0259ril\u0259rin\u0259 saman t\u0259p\u0259rik.\n<\/p>\n<p>\n  1956-1957 ci ill\u0259r t\u0259dris ilinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda SBF dekan\u0131 Turhan Feyzio\u011flu t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259tind\u0259 \u201cAsla nabza g\u00f6re \u015ferbet sunan, k\u00f6t\u00fcye, zararl\u0131ya fetva veren s\u00f6zde m\u00fcnevver haline gelmeyelim\u201d s\u00f6zl\u0259rini s\u00f6yl\u0259di. Bu fikirl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 T\u0259hsil nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Hadis\u0259 geni\u015f rezonans do\u011furdu. SBF t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri d\u0259rsl\u0259ri boykot etdil\u0259r. Onlar\u0131n b\u0259zil\u0259ri qovuldular, b\u0259zil\u0259ri d\u0259 olayla ba\u015fl\u0131 t\u0259nqidi m\u00f6vqeyini a\u00e7\u0131qlayan dosent Muammer Aksoyla birlikd\u0259 h\u0259bs edildil\u0259r. Aksoyla birlikd\u0259 Ayd\u0131n Yal\u00e7\u0131n, M\u00fcnci Kapani, \u015eerif Mardin v\u0259 \u00c7o\u015fkun K\u0131rca adl\u0131 m\u00fc\u0259lliml\u0259r d\u0259 i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  Bu kimi hallar h\u0259m m\u00fc\u0259lliml\u0259r, h\u0259m d\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r aras\u0131nda DP iqtidar\u0131ndan k\u0259skin naraz\u0131l\u0131q yarad\u0131rd\u0131. Universitet came\u0259sind\u0259ki bu \u0259hval ilb\u0259il artd\u0131. Bayar-Menderes iqtidar\u0131n\u0131n son ilind\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 etirazlar\u0131 h\u00f6kum\u0259t\u0259 \u0259n \u00e7ox ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 yaradan \u0259sas amill\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrildi.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  Adnan Menderes 1956-c\u0131 il aprelin 10-da Qaziantepd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 b\u0259zi kommunist birlikl\u0259rin h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7dikl\u0259rini, onlar\u0131 durdurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcud qanunlar yetm\u0259zs\u0259, yenil\u0259rinin q\u0259bul edil\u0259c\u0259yini s\u00f6yl\u0259di. Qeyd ed\u0259k ki, o zaman\u0131n T\u00fcrkiy\u0259sind\u0259 kommunizm ittiham\u0131 indi bizd\u0259ki \u201cerm\u0259ni d\u0259yirman\u0131na su t\u00f6km\u0259k\u201d q\u0259d\u0259r yay\u011f\u0131n idi.\n<\/p>\n<p>\n  Maraql\u0131d\u0131r ki, Ba\u015f nazirin fikirl\u0259ri yeni deyildi. 1946-c\u0131 ild\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259t Xalq Partiyas\u0131 (CHP) iqtidar\u0131n\u0131n Ba\u015f naziri Recep Peker parlament\u0259 t\u0259qdim etdiyi h\u00f6kum\u0259t proqram\u0131nda yaz\u0131rd\u0131: \u201cT\u0259kc\u0259 m\u00f6vcud qanunlar d\u00f6vl\u0259t nizam\u0131n\u0131 tutma\u011fa yetm\u0259zs\u0259, yeni qanun t\u0259klifi il\u0259 h\u00fczurunuza g\u0259l\u0259c\u0259yik\u201d. O zaman m\u00fcxalif\u0259t olan DP haql\u0131 olaraq bunu h\u0259d\u0259-qorxu kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirmi\u015fdi, indi \u00f6z iqtidarlar\u0131n\u0131n Ba\u015f naziri eyni s\u00f6zl\u0259ri deyirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Amma o zaman Recep Pekerin antidemokratik ist\u0259kl\u0259rini prezident \u0130sm\u0259t \u0130n\u00f6n\u00fc \u00f6z n\u00fcfuzu il\u0259 durdura bilirdis\u0259, indiki prezident Celal Bayar\u0131n bel\u0259 h\u0259v\u0259si yox idi. Parlamentd\u0259ki DP \u00fczvl\u0259rinin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti d\u0259 Ba\u015f nazirin get-ged\u0259 avtoritarla\u015fan idar\u0259\u00e7iliyini d\u0259st\u0259kl\u0259yirdil\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259, Menderesin anons etdiyi qanunlar tezlikl\u0259 q\u0259bul edildi.\n<\/p>\n<p>\n  T\u00fcrkiy\u0259 B\u00f6y\u00fck Mill\u0259t M\u0259clisinin iyunun 7-d\u0259 q\u0259bul etdiyi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da m\u0259hdudla\u015fd\u0131rd\u0131. \u0130ndi r\u0259smi \u015f\u0259xsl\u0259r haqq\u0131nda t\u0259nqidi yaz\u0131lar yazmaq \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz i\u015f\u0259 \u00e7evrilirdi. Q\u0259zet sahibi, ba\u015f redaktor olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rtl\u0259r s\u0259rtl\u0259\u015fdirildi. M\u00fc\u0259llif v\u0259 m\u0259nb\u0259 anonimliyinin qorunmas\u0131 imkans\u0131z olurdu: soruldu\u011fu t\u0259qdird\u0259 24 saat \u0259rzind\u0259 hakim\u0259 a\u00e7\u0131qlanmal\u0131 idi. Qanunu pozanlar\u0131n c\u0259zalar\u0131 da a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130ndi onlar\u0131 1 ild\u0259n 3 il\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259bs (\u0259vv\u0259l 6 aydan ba\u015flay\u0131rd\u0131) v\u0259 3 min lir\u0259d\u0259n 10 min lir\u0259y\u0259d\u0259k c\u0259rim\u0259 (\u0259vv\u0259l 1 min lir\u0259d\u0259n 3 min lir\u0259y\u0259d\u0259k) g\u00f6zl\u0259yirdi.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130yunun 27-d\u0259 q\u0259bul edil\u0259n qanun se\u00e7ki kampaniyas\u0131 istisna olmaqla a\u00e7\u0131q hava aksiyalar\u0131n\u0131 qada\u011fan edir, qapal\u0131 m\u0259kanlardak\u0131 t\u0259dbirl\u0259ri d\u0259 icaz\u0259y\u0259 ba\u011flay\u0131rd\u0131. \u0130caz\u0259siz aksiyalar\u0131n da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259tta odlu silahdan at\u0259\u015f a\u00e7maq icaz\u0259si bel\u0259 verildi. Bel\u0259 hal \u00f6z\u00fcn\u00fcifad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, dem\u0259k olar ki, tamamil\u0259 bo\u011fulmas\u0131 idi. Demokrat Partiyas\u0131na m\u00fcxalif olmaq getdikc\u0259 daha t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259\u015f\u011fuliyy\u0259t\u0259 \u00e7evilirdi.\n<\/p>\n<p>\n  M\u0259clisd\u0259 k\u0259skin azl\u0131qda olan m\u00fcxalif\u0259t bu antidemokratik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 bir ne\u00e7\u0259 iclas\u0131 boykot etm\u0259kl\u0259 cavab verdil\u0259r. Amma iqtidar\u0131n he\u00e7 bir reaksiya verm\u0259diyini g\u00f6rd\u00fckd\u0259 iyulun 11-d\u0259n etibar\u0259n yenid\u0259n M\u0259clisin i\u015find\u0259 i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Adnan Menderes bu duruma istehza il\u0259 \u201ct\u0131p\u0131\u015f-t\u0131p\u0131\u015f d\u00f6nd\u00fcl\u0259r\u201d \u015f\u0259rhini verdi.\n<\/p>\n<p>\n  Yeni qada\u011falar\u0131n s\u0259rtliyini g\u00f6r\u0259n ilk adamlardan biri CHP-nin Ba\u015f katibi, daim \u00f6lk\u0259ni g\u0259zdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u201c\u00e7ar\u0131ql\u0131 siyas\u0259t\u00e7i\u201d ad\u0131n\u0131 alan Kas\u0131m G\u00fclek oldu. Onun Rize bazar\u0131nda g\u0259z\u0259r\u0259k d\u00fckan sahibl\u0259ri il\u0259 \u0259lb\u0259\u0259l g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259si, kef-\u0259hval sormas\u0131 \u201cg\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc\u201d kimi qiym\u0259tl\u0259ndirildi. Ba\u015f katib 6 ay m\u00fcdd\u0259tin\u0259 h\u0259bs\u0259 m\u0259hkum edildi.\n<\/p>\n<p>\n  Qada\u011falar o q\u0259d\u0259r absurda y\u00fcks\u0259ldi ki, 1956-c\u0131 il avqustun 30-da H\u00fcrriyy\u0259t Partiyas\u0131n\u0131n (HP) An\u0131tkabri ziyar\u0259t etm\u0259k v\u0259 Mustafa Kamal Atat\u00fcrk\u00fcn m\u0259zar\u0131na \u00e7\u0259l\u0259ng qoymaq c\u0259hdin\u0259 d\u0259 imkan verilm\u0259di.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  \u00d6t\u0259n m\u0259qal\u0259d\u0259 se\u00e7kil\u0259rd\u0259 m\u00fcxalif C\u00fcmhuriyy\u0259t\u00e7i Mill\u0259t Partiyas\u0131na (CMP) s\u0259s verdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 K\u0131r\u015fehirin vilay\u0259t statusunun ki\u00e7ild\u0259r\u0259k il\u00e7e hal\u0131na g\u0259tirilm\u0259sini yazm\u0131\u015fd\u0131m. 1957-ci ilin iyununda vilay\u0259t statusu yenid\u0259n b\u0259rpa edildi. Amma bu b\u0259rpa el\u0259 apar\u0131ld\u0131 ki, CMP ba\u015fqan\u0131 Osman B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131n\u0131n do\u011fma Hasanlar k\u0259ndi indi K\u0131r\u015fehir\u0259 aid olmad\u0131, Nev\u015fehird\u0259 qal\u0131rd\u0131. Bunun da CMP-nin yen\u0259 o vilay\u0259td\u0259 qalib g\u0259lm\u0259sin\u0259 imkan verm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn edildiyi \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmurdu.\n<\/p>\n<p>\n  M\u0259s\u0259l\u0259 parlamentd\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunark\u0259n Osman B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131 s\u0259rt \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi. O, \u00f6lk\u0259d\u0259 siyas\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011f\u0131n c\u0259zal\u0131 duruma \u00e7evrildiyini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutaraq \u201cSiyas\u0259t s\u0259hn\u0259si s\u0131rat k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u0259 \u00e7evrildi\u201d s\u00f6yl\u0259di. Bu \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131ndan dolay\u0131 B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131 M\u0259clisin \u00fc\u00e7 toplant\u0131s\u0131nda i\u015ftirak h\u00fcququndan m\u0259hrum edildi. Daha sonra is\u0259 M\u0259clis\u0259 h\u0259qar\u0259t etdiyi iddias\u0131 il\u0259 toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 qald\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 h\u0259bs edildi.\n<\/p>\n<p>\n  Bir q\u0259d\u0259r ir\u0259li ged\u0259r\u0259k s\u00f6yl\u0259y\u0259k ki, K\u0131r\u015fehirn statusu \u0259traf\u0131nda manipulyasiyalar\u0131n bir faydas\u0131 olmad\u0131. 1957-ci ilin oktyabr\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n erk\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 CMP K\u0131r\u015fehird\u0259 63% s\u0259s toplad\u0131, Osman B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131 v\u0259 daha \u00fc\u00e7 yolda\u015f\u0131 yenid\u0259n parlament\u0259 se\u00e7ildil\u0259r. B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131 mill\u0259t v\u0259kili and\u0131n\u0131 h\u0259bsxanada, dustaqlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda i\u00e7di.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  Bu d\u00f6vrd\u0259 iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r pisl\u0259\u015fm\u0259kd\u0259 davam edir. 1956 v\u0259 1957-ci ill\u0259rd\u0259 inflyasiya m\u00fcvafiq olaraq 11,5% v\u0259 12,5%, iqtisadi art\u0131m is\u0259 3,2 v\u0259 7,8% oldu. Halbuki DP iqtidar\u0131n\u0131n ilk \u00fc\u00e7 ilind\u0259 son g\u00f6st\u0259rici orta hesabla 13% t\u0259\u015fkil edirdi. Bu ill\u0259rd\u0259 xarici ticar\u0259td\u0259 ixrac\u0131n idxal qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259nfi saldosu xeyli azald\u0131. Amma bunun s\u0259b\u0259bi ixrac\u0131n artmas\u0131 deyil, valyuta \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n idxal\u0131n azalmas\u0131 oldu.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130xrac\u0131n azalmas\u0131 is\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 qara bazar\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. H\u0259tta t\u00fcrkl\u0259rin \u00e7ox istehlak etdikl\u0259ri q\u0259hv\u0259 bel\u0259 defisit\u0259 \u00e7evrildi. Qara bazarla m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn 1956-c\u0131 ild\u0259 \u201c\u0130thal Mallar\u0131 Fiyat Kontrol Dairesi\u201d yarad\u0131ld\u0131. Amma bel\u0259 inzibati \u00fcsullar fayda verm\u0259di. \u018fksin\u0259, b\u0259zi DP-li m\u0259murlar qara bazar v\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259r hesab\u0131na varland\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  Menderes iqtidar\u0131n\u0131n emissiya siyas\u0259ti d\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131. \u018fg\u0259r 1954-c\u00fc ild\u0259 d\u00f6vriyy\u0259d\u0259 1379 milyon lir\u0259 vard\u0131sa, 1956-c\u0131 ild\u0259 bu r\u0259q\u0259m 2322 milyona b\u0259rab\u0259r oldu. 1957-ci ild\u0259 is\u0259 3 il \u00f6nc\u0259 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 iki d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox artaraq 2936 milyona \u00e7atd\u0131. Bu da lir\u0259nin real kursuna m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Bel\u0259 iqtisadi v\u0259ziyy\u0259t bir s\u0131ra qeyri-populyar add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz edirdi. M\u0259s\u0259l\u0259n, xarici ekspertl\u0259r art\u0131q \u00e7oxdan T\u00fcrkiy\u0259nin devalvasiyaya getm\u0259sini t\u00f6vsiy\u0259 edirdil\u0259r. Menderes bu add\u0131mlar\u0131n populyarl\u0131\u011f\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir ed\u0259c\u0259yini bildiyind\u0259n, onlar\u0131 atmazdan \u00f6nc\u0259 erk\u0259n se\u00e7kil\u0259r\u0259 getm\u0259yi q\u0259rara ald\u0131. DP iqtidar\u0131 1958-ci ild\u0259 ke\u00e7irilm\u0259li olan parlament se\u00e7kil\u0259rini \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kdi v\u0259 oktyabr\u0131n 27-n\u0259 t\u0259yin etdi.\n<\/p>\n<p>\n  Se\u00e7kil\u0259r \u00f6nc\u0259si DP daha bir z\u0259rb\u0259 ald\u0131. Partiyan\u0131n banil\u0259rind\u0259n biri Fuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fc qurucusu oldu\u011fu partiyan\u0131 art\u0131q tan\u0131ya bilm\u0259diyini s\u00f6yl\u0259di v\u0259 istefa verdi. Ke\u00e7mi\u015f xarici i\u015fl\u0259r naziri demokratiyaya inanan h\u0259r k\u0259sin Menderesi devirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birl\u0259\u015fm\u0259sini \u201cV\u0259t\u0259n borcu\u201d kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259r\u0259k H\u00fcrriyy\u0259t Partiyas\u0131na qo\u015fuldu.\n<\/p>\n<p>\n  Bu d\u00f6vrd\u0259 \u00fc\u00e7 m\u00fcxalif partiya \u2013 CHP, CMP v\u0259 HP se\u00e7ki bloku yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131rd\u0131lar. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 o zaman m\u00f6vcud olan se\u00e7ki siteminin \u00f6z\u0259lliyin\u0259 g\u00f6r\u0259, se\u00e7kil\u0259r\u0259 blokla getm\u0259k proporsional qayda il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 xeyli daha effektli ola bil\u0259rdi v\u0259 DP iqtidar\u0131n\u0131n sonunu g\u0259tir\u0259rdi.\n<\/p>\n<p>\n  Bunu g\u00f6z\u0259l anlayan Menderes h\u00f6kum\u0259tinin t\u0259klifi il\u0259 se\u00e7ki qanununa edil\u0259n d\u0259yi\u015fiklik siyasi partiyalar\u0131n blok yaratmas\u0131n\u0131 qada\u011fan etdi. Bu d\u0259yi\u015fikliy\u0259 g\u00f6r\u0259, siyasi partiyalar h\u0259r bir vilay\u0259td\u0259 ayr\u0131lan mandatlar\u0131n say\u0131 q\u0259d\u0259r namiz\u0259d g\u00f6st\u0259rm\u0259li idil\u0259r. Bununla da partiyalar\u0131n n\u0259inki blok yaratmalar\u0131, h\u0259tta bir-birl\u0259rin\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259l\u0259ri imkans\u0131z olurdu.\n<\/p>\n<p>\n  Daha bir d\u00fcz\u0259li\u015f is\u0259 \u00f6z partiyas\u0131ndan istefa ver\u0259n \u015f\u0259xsin 6 ay ke\u00e7m\u0259d\u0259n ba\u015fqa bir partiyadan namiz\u0259d olmas\u0131n\u0131 qada\u011fan edirdi. Bu d\u00fcz\u0259li\u015f s\u0131rf Fuat K\u00f6rp\u00fcl\u00fcn\u00fcn yenid\u0259n namiz\u0259d olmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 jurnalistl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cK\u00f6pr\u00fcl\u00fc qanunu\u201d adland\u0131r\u0131ld\u0131. Y\u0259ni DP iqtidar\u0131 bir \u015f\u0259xs\u0259 g\u00f6r\u0259 qanunu d\u0259yi\u015fdirm\u0259kd\u0259n d\u0259 \u00e7\u0259kinm\u0259di.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  1957-ci il se\u00e7kil\u0259ri olduqca g\u0259rgin atmosferd\u0259, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ittihamlarla ke\u00e7di. \u0130qtidar bir s\u0131ra sui-istifad\u0259l\u0259rd\u0259, manipulyasiyalarda ittiham edildi. CHP-nin iddias\u0131na g\u00f6r\u0259, muxtarlar\u0131n t\u0259rtib etdikl\u0259ri se\u00e7ki siyah\u0131lar\u0131nda m\u00fcxalif\u0259t\u0259 s\u0259s ver\u0259c\u0259yi bilin\u0259n se\u00e7icil\u0259rin ad\u0131 yox idi. \u018fv\u0259zind\u0259, DP t\u0259r\u0259fdar\u0131 olan se\u00e7icil\u0259rin ad\u0131n\u0131n bir ne\u00e7\u0259 m\u0259nt\u0259q\u0259y\u0259 sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 deyilirdi.\n<\/p>\n<p>\n  O zaman \u0259n m\u00fch\u00fcm t\u0259bli\u011fat vasit\u0259si olan radio birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 DP-nin \u0259lind\u0259 idi. Bu zaman \u201cn\u0259 iqtidar, n\u0259 m\u00fcxalif\u0259t, radio d\u00f6vl\u0259ti t\u0259bli\u011f etm\u0259lidir\u201d d\u00fcsturu ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc, d\u00f6vl\u0259t is\u0259, ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, iqtidar\u0131n \u0259lind\u0259 idi. Se\u00e7kil\u0259rd\u0259 t\u0259r\u0259f olan Demokrat Partiyas\u0131n\u0131n genel ba\u015fqan\u0131 Adnan Menderesin b\u00fct\u00fcn add\u0131mlar\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131rl\u0131rd\u0131. Bel\u0259 situasiyaya etiraz olaraq \u00f6lk\u0259d\u0259 \u201cRadio dinl\u0259m\u0259y\u0259nl\u0259r c\u0259miyy\u0259ti\u201d qurulmu\u015fdu.\n<\/p>\n<p>\n  Ba\u015f nazir ara-s\u0131ra se\u00e7ki mitinql\u0259rind\u0259 i\u015ftirak ets\u0259 d\u0259, taktikas\u0131 \u0259sas\u0259n yeni m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda v\u0259 ya t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259kd\u0259n ibar\u0259t idi. Bununla da T\u00fcrkiy\u0259nin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fc d\u0259st\u0259kl\u0259nirdi. M\u0259s\u0259l\u0259n, Afyon v\u0259 \u00c7orumda sement zavodlar\u0131 bu d\u00f6n\u0259md\u0259 a\u00e7\u0131ld\u0131. DP-nin se\u00e7im plakat\u0131nda \u201cNurlu \u00fcf\u00fcql\u0259r\u0259 do\u011fru\u201d \u015f\u00fcar\u0131 yaz\u0131l\u0131rd\u0131. Prezident C\u0259lal Bayar da \u0130stanbul mitinqind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin 30 il \u0259rzind\u0259 \u201cki\u00e7ik Amerika\u201d olaca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259d edirdi.\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/unnamed-jpg-25\/\" alt=\"unnamed.jpg\" class=\"wp-image-144722\"\/><figcaption>\n    1957-ci il se\u00e7kil\u0259ri<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Bu se\u00e7kil\u0259r T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 dini duy\u011fular\u0131n son d\u0259r\u0259c\u0259 istismar olundu\u011fu ilk se\u00e7kil\u0259r oldu. Menderes hakimiyy\u0259td\u0259 olduqlar\u0131 7 il \u0259rzind\u0259 15 min m\u0259scid a\u00e7d\u0131qlar\u0131n\u0131 s\u0259sl\u0259ndirirdi. A\u00e7\u0131l\u0131\u015f v\u0259 t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 Ba\u015f naziri m\u00fctl\u0259q bir ruhani \u015f\u0259xs m\u00fc\u015fayi\u0259t edir, dualar oxunur, t\u0259kbir s\u0259sl\u0259ndirilirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Se\u00e7ki kampaniyas\u0131 zaman\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n birind\u0259 Menderes ekstaza g\u0259l\u0259r\u0259k \u201c\u0130stanubulu ikinci bir M\u0259kk\u0259, Ey\u00fcp Sultan camisini ikinci bir K\u0259b\u0259 ed\u0259c\u0259yik\u201d s\u00f6yl\u0259di. CHP lideri \u0130sm\u0259t \u0130n\u00f6n\u00fcn\u00fc v\u0259 dig\u0259r m\u00fcxalif\u0259t\u00e7il\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutaraq \u201cAllah m\u00fcnafiql\u0259rin \u015f\u0259rind\u0259n h\u0259r birinizi qorusun\u201d dedi. Halbuki Ba\u015f nazir \u00f6z\u00fc h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 g\u00f6r\u0259 he\u00e7 d\u0259 dindar biri deyildi.\n<\/p>\n<p>\n  CHP-nin se\u00e7ki kampaniyas\u0131 \u0259sas\u0259n iqtisadi probleml\u0259ri qabartmaq \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015fdu. Plakatlar\u0131n birind\u0259 \u201cQ\u0259hv\u0259 getdi, ad\u0131 qald\u0131 yadigar\u201d yaz\u0131l\u0131rd\u0131. Ba\u015fqa bir plakatda is\u0259 \u201cTraktoru \u00f6k\u00fczl\u0259 \u00e7\u0259kirik\u201d yaz\u0131l\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnki bu d\u00f6vrd\u0259 valyuta \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259ki traktorlara xaricd\u0259n ehtiyat hiss\u0259l\u0259ri al\u0131na bilmirdi v\u0259 onlar\u0131n bir hiss\u0259si qeyri-i\u015fl\u0259k v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc.\n<\/p>\n<p>\n  CMP-nin se\u00e7ki taktikas\u0131n\u0131 \u00f6z liderl\u0259ri Osman B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131n\u0131n h\u0259bsini qabartmaq v\u0259 bundan maksimum yararlanmaq t\u0259\u015fkil edirdi. HP is\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131rd\u0131. Fuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fc Bal\u0131kesir mitinqind\u0259 \u201cBu se\u00e7ki m\u00fccadil\u0259si t\u0259k partiya, t\u0259k \u015fef sistemini canland\u0131rmaq ist\u0259y\u0259n adama qar\u015f\u0131 qoca bir mill\u0259tin m\u00fccadil\u0259sidir\u201d deyirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Se\u00e7ki kampaniyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00fcxalif\u0259t xeyli basq\u0131lara v\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131. CMP mitinql\u0259ri bir \u00e7ox hallarda da\u011f\u0131d\u0131l\u0131rd\u0131 v\u0259 buna s\u0259b\u0259b kimi h\u0259bsd\u0259 olan adam\u0131n, y\u0259ni B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131n\u0131n \u015f\u0259klinin qald\u0131r\u0131lmas\u0131 g\u00f6st\u0259rilirdi. 300 min insan\u0131n i\u015ftirak etdiyi CHP-nin \u0130stanbul mitinqind\u0259 tribunaya veril\u0259n elektrik k\u0259sildi v\u0259 \u0130n\u00f6n\u00fc dan\u0131\u015fa bilm\u0259di.\n<\/p>\n<p>\n  M\u00fcxalif\u0259tin mitinql\u0259rin\u0259 polis m\u00fcdaxil\u0259si tez-tez ba\u015f verirdi. Se\u00e7icil\u0259rin h\u0259min mitinql\u0259r\u0259 getm\u0259sini \u0259ng\u0259ll\u0259y\u0259n m\u00fcxt\u0259lif add\u0131mlar at\u0131l\u0131rd\u0131. M\u00fcst\u0259qil v\u0259 m\u00fcxalif m\u0259tbuat\u0131n ka\u011f\u0131z q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259kdikl\u0259ri v\u0259 s\u0259hif\u0259l\u0259rinin say\u0131n\u0131 azaltd\u0131qlar\u0131 bir vaxtda DP t\u0259r\u0259fdar\u0131 olan \u201cK\u00f6yl\u00fc\u201d q\u0259zeti pulsuz paylan\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  T\u0259r\u0259fl\u0259r bir-birl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 k\u0259skin ifad\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 vaz ke\u00e7mirdil\u0259r. Oktyabr\u0131n 13-d\u0259 Trabzonda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Menderes bunlar\u0131 s\u00f6yl\u0259di: \u201c\u0130sm\u0259t pa\u015fa deyir ki, b\u00f6hran var. B\u00f6hran \u0130sm\u0259t pa\u015fan\u0131n \u00f6z ba\u015f\u0131ndad\u0131r. \u0130sm\u0259t pa\u015fa x\u0259st\u0259dir. Bu x\u0259st\u0259liyin ad\u0131 iqtidar x\u0259st\u0259liyidir\u201d. Ert\u0259si g\u00fcn \u0130n\u00f6n\u00fc cavab verdi: \u201c\u018fg\u0259r DP-nin \u015fans\u0131 varsa, m\u0259nim sa\u011fl\u0131\u011f\u0131mda \u00e7\u0259kilm\u0259k l\u00fctf\u00fcn\u0259 u\u011frar. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 onlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259c\u0259k t\u0259k adam m\u0259n olaca\u011fam\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  Pozuntular s\u0259sverm\u0259 g\u00fcn\u00fc d\u0259 davam etdi. Bunlardan \u0259n m\u0259\u015fhuru radio il\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu. Se\u00e7ki qanununa g\u00f6r\u0259 siyah\u0131dak\u0131 b\u00fct\u00fcn se\u00e7icil\u0259rin s\u0259s verdiyi m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259r vaxt g\u00f6zl\u0259m\u0259d\u0259n s\u0259sverm\u0259ni bitir\u0259 v\u0259 s\u0259sl\u0259rin say\u0131lmas\u0131na ba\u015flaya bil\u0259rdil\u0259r. D\u00f6vl\u0259t radiosu art\u0131q saat 14.30-dan etibar\u0259n bel\u0259 m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259rini elan etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131 v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 Demokrat Partiyan\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc yaratd\u0131. Bu is\u0259 h\u0259l\u0259 s\u0259s verm\u0259y\u0259n se\u00e7icil\u0259r\u0259 ciddi t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259rdi.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130sm\u0259t \u0130n\u00f6n\u00fc h\u00f6kum\u0259t \u00fczvl\u0259rind\u0259n Fatih R\u00fc\u015ft\u00fc Zorlunu arayaraq radiodak\u0131 yay\u0131m\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etdi. Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Zorlu bu t\u0259l\u0259bi Menderes\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131, o is\u0259 r\u0259dd etdi. Yaln\u0131z Y\u00fcks\u0259k Se\u00e7im Kuruluna \u015fikay\u0259td\u0259n sonra yay\u0131m dayand\u0131r\u0131ld\u0131, amma bu zaman se\u00e7kil\u0259rin bitm\u0259sin\u0259 az qal\u0131rd\u0131. Bir \u00e7ox CHP t\u0259r\u0259fdar\u0131 \u201consuz da DP qazand\u0131\u201d dey\u0259r\u0259k s\u0259sverm\u0259d\u0259 i\u015ftirak etm\u0259di.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fn heyr\u0259tamiz hadis\u0259l\u0259r Qaziantepd\u0259 ba\u015f verdi. \u018fvv\u0259lc\u0259 CHP-nin 700 s\u0259s \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259 qalib g\u0259ldiyi deyildi. Ert\u0259si g\u00fcn haradasa unudulmu\u015f b\u00fclletenl\u0259r \u201ctap\u0131ld\u0131\u201d v\u0259 bu d\u0259f\u0259 DP min s\u0259s \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259 qazand\u0131. S\u0259sl\u0259rin t\u0259krar say\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etdikd\u0259 is\u0259 sand\u0131qlar\u0131n saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 otaqda yan\u011f\u0131n \u00e7\u0131xd\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn b\u00fclletenl\u0259r yand\u0131.. Ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 etiraz ed\u0259n 40-a q\u0259d\u0259r CHP \u00fczv\u00fc tutuldu v\u0259 6 ay h\u0259bsd\u0259 saxlan\u0131ld\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 o zaman m\u00f6vcud olan se\u00e7ki sisteminin \u00f6z\u0259lliyi ondan ibar\u0259t idi ki, mandatlar s\u0259sl\u0259r\u0259 m\u00fct\u0259nasib b\u00f6l\u00fcnm\u00fcrd\u00fc. B\u0259zi istisnalar olmaqla, vilay\u0259td\u0259 qalib g\u0259l\u0259n partiya oraya ayr\u0131lan mandatlar\u0131n ham\u0131s\u0131na yiy\u0259l\u0259nirdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 Qaziantep\u0259 ayr\u0131lan 10 mandat\u0131n ham\u0131s\u0131 DP-na \u00e7atd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Mersind\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r zaman\u0131 CHP \u00fczv\u00fc Mahmut Boytunc DP \u00fczvl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. H\u00f6kum\u0259t h\u0259m Qaziantep, h\u0259m d\u0259 Mersind\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri i\u015f\u0131qland\u0131rma\u011f\u0131 m\u0259tbuata qada\u011fan etdi.\n<\/p>\n<p>\n  1946-c\u0131 il se\u00e7kil\u0259rind\u0259n sonra T\u00fcrkiy\u0259 tarixinin bu \u0259n \u015f\u00fcbh\u0259li v\u0259 kirli se\u00e7kisind\u0259 \u0259vv\u0259lkind\u0259n 12% az, 76,6% se\u00e7ici i\u015ftirak etdi, bu da \u0259vv\u0259lki se\u00e7kid\u0259n 12% az idi. DP yen\u0259 d\u0259 birinci oldu, amma \u00e7ox \u00f6n\u0259mli s\u0259s itkisin\u0259 m\u0259ruz qald\u0131. Se\u00e7icil\u0259rin 48,6% s\u0259sini v\u0259 parlamentd\u0259 424 yer (\u0259vv\u0259lki se\u00e7il\u0259rd\u0259 58,4% v\u0259 503 yer) qazand\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  \u00d6t\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 c\u0259mi 4 vilay\u0259td\u0259 qalib g\u0259l\u0259n CHP indi 19 vilay\u0259ti f\u0259th etdi. S\u0259s faizi 41,4%-\u0259, mandat say\u0131 is\u0259 178-\u0259 \u00e7atd\u0131 (\u0259vv\u0259l: 35,1% v\u0259 31 mandat). Daha iki vilay\u0259td\u0259 CMP v\u0259 HP qalib g\u0259ldi v\u0259 h\u0259r\u0259y\u0259 4 mandat qazand\u0131lar. Onlar\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 s\u0259s faizi 6.5 v\u0259 3,5 idi. Bel\u0259likl\u0259, se\u00e7icil\u0259rin yar\u0131dan \u00e7oxu DP \u0259leyhin\u0259 s\u0259s vermi\u015fdi. \u018fg\u0259r se\u00e7ki \u00f6nc\u0259si ittifaq yaratma\u011f\u0131 qada\u011fan ed\u0259n qanun q\u0259bul olunmasayd\u0131, DP y\u0259qin ki, iqtidar\u0131 itir\u0259c\u0259kdi.\n<\/p>\n<p>\n  Adnan Menderes s\u0259sverm\u0259 g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ax\u015fam\u0131 DP-nin q\u0259rargah\u0131na g\u0259l\u0259n prezident C\u0259lal Bayara \u00f6z h\u0259y\u0259can\u0131n\u0131 bel\u0259 ifad\u0259 etdi: \u201cAllah m\u0259n\u0259 bir d\u0259 bel\u0259 se\u00e7ki gec\u0259si ya\u015fatmas\u0131n\u201d. Onun duas\u0131 bir q\u0259d\u0259r ba\u015fqa \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7di. H\u0259min se\u00e7kil\u0259rd\u0259n d\u00fcz 2 il 7 ay sonra devril\u0259n Adnan Menderes bir daha se\u00e7ki h\u0259y\u0259can\u0131 ya\u015famad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Adnan Menderes s\u0259sverm\u0259 g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ax\u015fam\u0131 DP-nin q\u0259rargah\u0131na g\u0259l\u0259n prezident C\u0259lal Bayara \u00f6z h\u0259y\u0259can\u0131n\u0131 bel\u0259 ifad\u0259 etdi: \u201cAllah m\u0259n\u0259 bir d\u0259 bel\u0259 se\u00e7ki gec\u0259si ya\u015fatmas\u0131n\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":119327,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-201521","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xeberler","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 1957-ci il se\u00e7kil\u0259ri - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 1957-ci il se\u00e7kil\u0259ri - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Adnan Menderes s\u0259sverm\u0259 g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ax\u015fam\u0131 DP-nin q\u0259rargah\u0131na g\u0259l\u0259n prezident C\u0259lal Bayara \u00f6z h\u0259y\u0259can\u0131n\u0131 bel\u0259 ifad\u0259 etdi: \u201cAllah m\u0259n\u0259 bir d\u0259 bel\u0259 se\u00e7ki gec\u0259si ya\u015fatmas\u0131n\u201d.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-07-19T17:47:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1440\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 1957-ci il se\u00e7kil\u0259ri\",\"datePublished\":\"2020-07-19T17:47:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\\\/\"},\"wordCount\":3567,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"articleSection\":[\"X\u0259b\u0259rl\u0259r\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\\\/\",\"name\":\"T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 1957-ci il se\u00e7kil\u0259ri - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"datePublished\":\"2020-07-19T17:47:24+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"width\":2560,\"height\":1203,\"caption\":\"Foto: Meydan Tv\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"X\u0259b\u0259rl\u0259r\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/xeberler\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 1957-ci il se\u00e7kil\u0259ri\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 1957-ci il se\u00e7kil\u0259ri - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 1957-ci il se\u00e7kil\u0259ri - MEYDAN.TV","og_description":"Adnan Menderes s\u0259sverm\u0259 g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ax\u015fam\u0131 DP-nin q\u0259rargah\u0131na g\u0259l\u0259n prezident C\u0259lal Bayara \u00f6z h\u0259y\u0259can\u0131n\u0131 bel\u0259 ifad\u0259 etdi: \u201cAllah m\u0259n\u0259 bir d\u0259 bel\u0259 se\u00e7ki gec\u0259si ya\u015fatmas\u0131n\u201d.","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2020-07-19T17:47:24+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1440,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 1957-ci il se\u00e7kil\u0259ri","datePublished":"2020-07-19T17:47:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/"},"wordCount":3567,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","articleSection":["X\u0259b\u0259rl\u0259r"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/","name":"T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 1957-ci il se\u00e7kil\u0259ri - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","datePublished":"2020-07-19T17:47:24+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","width":2560,"height":1203,"caption":"Foto: Meydan Tv"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/turkiyede-1957-ci-il-seckileri\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"X\u0259b\u0259rl\u0259r","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/xeberler\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 1957-ci il se\u00e7kil\u0259ri"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/201521","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=201521"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/201521\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/119327"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=201521"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=201521"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=201521"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}