Müasir Dövrün İlahələri: Mehriban Əliyeva və Qızları

Türkiyənin ən məşhur qəzetlərindən biri sayılan "Hürriyet" Azərbaycanın hakim ailəsi haqqında geniş reportaj yazı hazırlayıb. Mətnin originalı burada. Həmin yazını "Cümhuriyyet.info" saytı təcümə edib. Yazını sizə təqdim edirik:

Keçən həftə Türkiyəyə gələn Mehriban Əliyeva sadəcə bir birinci xanım deyil. Qafqazın Sofia Loreni kimi təqdim olunan, öz ölkəsində “ilahə” kimi təqdim edilən Əliyeva, gözəl qızları Leyla və Arzu ilə birlikdə dünyanın stil ikonları arasında göstərilir. Buyurun, Xəzərin Sultanlarının şirin həyatı.

Günorta vaxtı Bakı küçələrindən bir mənzərə: Qızlar elə bil dəvətə qatılacaqmış kimi xəfif dalğalı saçlı, bolca göz sürməsi, ağır göz makyajı və botoksla şişirdilmiş dodaqlarla gəzinirlər. Çantalar ya Chanel, Hermes bahalı markaların modelleri, ya da onların “benzerleri”... dikdabanlar yüksək, libaslar dar. Port Bakudakı, Neftçilər prospektindəki Tiffany, Gucci, Dior, Bottega Veneta, Burbery, Etro kimi butiklərin vitrinlərinə maraqla baxırlar. İnsan “Hara düşmüşəm?” deyə düşünür. Bütün bu baxım, geyim-kecim, qlamurluq hamısı ölkənin dəb mövzusu olan birinci xanımı Mehriban Əliyevanın və qızları Arzu və Leylanın hədiyyəsidir.
İstər sevsinlər, istərsə də nifrət etsinlər, Azərbaycanın bütün xanımları özlərini Mehriban Əliyeva və qızlarına oxşatmaq üçün böyük səy göstərirlər. Ölkənin müxalif jurnalistlərindən olan Xədicə İsmayılova vəziyyəti belə izah edir:
“Pulu olanlar içində Emporium kimi markaların olduğu ticarət mərkəzlərini alt-üst edir, olmayanlar da ucuz ya da “geydirmə” malların satıldığı Sədərək bazarının yolunu tuturlar. Amma bu bir həqiqətdir ki, bütün xanımlar Mehribana oxşamaq istəyirlər. Həyat yoldaşları da belə görünmələrini dəstəkləyir.”

Qafqazın Sofia Loreni olaraq bilinən 49 yaşlı Mehriban Əliyeva və qızları London, Moskva, Nyu-York ilə Bakı arasında bir sənət-stil toru qurublar. Balmain, Alexander, McQueen, Herve Leger, Dolce&Gabbananın ən yaxşı müştəriləri, Hermes Birkindən çağdaş sənət nümunələrinə qədər hər növ lyuksun kolleksionerləri kimi tanınırlar.

İki uşaq anası, 28 yaşlı Leyla Əliyeva Conde Nast qrupuna bağlı “Baku International” jurnalının baş redaktorudur. Bu günə qədər çap olunan jurnalın 8 sayında, Tom Forddan Karl Lagerfedə, Silvia Fendidən Manolo Blahnikə qədər bütün önəmli moda ikonlarının reportajlarına rast gəlmək olar. Və təbii ki, bunlar hamısı Leyla Əliyevanın güclü bağlantıları sayəsində reallaşır. 

2006-cı ilin aprel ayında Rusiyanın Azərbaycan əsilli, ölkənin 84-cü ən zəngin iş adamı Araz Ağalarovun yeganə oğlu Eminlə evlənən Leyla, iki il sonra əkiz övladlarını dünyaya gətirdi. Leyla Əliyeva Azərbaycan və Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən hazırlanan reklam videosunun da üzü oldu. Eurovisionda Azərbaycan tərəfinin sözcüsü olan Əliyeva, həmçinin bizneslə yanaşı müğənniliklə də məşğul olan həyat yoldaşının “Stick Together” adlı mahnısının klipində də rol almışdı.

25 yaşındakı Arzu Əliyeva isə maliyyə sahəsində güclüdür. Ailənin sahib olduğu SW Holdinqdə hissədar və idarəçidir.

Mehriban Əliyeva birinci xanım olduğu 20 il boyunca həyat yoldaşının yanıda sadəcə bir stil mövzusu olmaqdan daha artığını etdi. 1995-ci ildən bu yana idarə etdiyi “Azərbaycan Mədəniyyətinin Dostları Dərnəyinin” yaradıcılarından biridir. Heydər Əliyev Fondunun başında olan Mehriban Əliyeva, eyni zamanda millət vəkili, UNESCO və ISESCO-nun xoşməramlı səfiridir.

2010-cu ildə Los Angeles Times-da verilən bir məqalədə başlıq belə idi: “Həyat yoldaşının yerini ala biləcək qədər güclü bir qadın.” Bu güc onun genlərində var, çünki 1984-cü ildə İlham Əliyevlə evlənən Mehriban Əliyevanın həyat hekayəsi “Zoluşka”-nın nağılından çox daha fərqlidir.

Mehriban güc ilə həyat yoldaşının sayəsində tanış olmadı; o, ölkənin güclü ailələrindən biri olan “Paşayevlərin” bir nümayəndəsidir. Paşayev ailəsinin digər üzvləri hökümətdə və elmdə mühüm yerlər tutublar. Mehriban Əliyevanın əmisi Azərbaycanın ABŞ-dakı keçmiş səfiri, hal-hazırda Xarici İşlər Nazirinin müavini olan Hafiz Paşayevdir. Fizika və riyaziyyat sahəsində elmi dərəcəyə sahib olan atası Arif Paşayev Milli Aviasiya Akademiyasının rektorudur. Bacısı Nərgiz Paşayeva Moskva Dövlət Universitetinin Bakı bölməsinin dekanı, həm də “Nərgiz” adlı moda jurnalının sahibidir. Paşa Bank, Paşa Siğorta, Paşa Construction, Paşa Travel adlı şirkətlər, Lider TV və Nərgiz kosmetika firması da Paşayev ailəsinə məxsusdur.

Guggenhaim Muzeyini Xəzər dənizinin sahilində açmaq xəyalı baş tutmayınca Əliyeva, Müasir Sənət Muzeyini yaratdı. Muzeydə öz portretlərini asdırdığı üçün tənqid olunsa da, muzey önəmli şəhər mirasları arasında özünə yer tapıb.

Sultan və şahzadələri memarlıq sahəsində də boş dayanmadı. Mehriban Əliyeva və qızı Leyla 2012-ci ildə Bakıda keçirilən Eurovision yarışmasından əvvəl Bakı küçələrinə də “əl gəzdirdilər.”

Heydər Əliyev Fondunun prezidenti olan Mehriban Əliyeva, şəhərin ən populyar ticarət mərkəzi olan “Neftçilər prospektini” başdan ayağa bərpa etdi, işıqlandırdı. Mehriban Əliyeva və qızının Escadadan Armaniyaya qədər bütün məşhur markaları topladığı bu küçə artıq “Kiçik Paris” olaraq tanınır. Bir iddiaya görə markaların çoxu da Leyla Əliyevaya aiddir. 

2007-ci ildə inşaatına başlanılan və hələ də bitirilməyən 350 milyon dollarlıq “Alov Qüllələrinin” inşaatının tamamlanması üçün Əliyeva yenə də öz ağırlığını ortaya qoydu və hələ içində bir mismar belə vurulmayan binanı reklam filmlərində istifadə etdi. Fond eyni zamanda prestijli otel zəncirləri olan Jumeriah, Marriot və Four Seasonun Bakıya gəlməsi üçün vasitəçi oldu.

Leyla Əliyeva style.com-a verdiyi açıqlamada ölkəsinin moda mərkəzinə çevriləcəyi barəsində çox iddialı danışmışdı.

“Sənət, moda və memarlıq sahəsində bir sıçrayış yaratdıq. Məşhur modelyer Tom Ford belə Sovet ölkələri arasında ilk mağazasını bizdə açmağa qərar verdi. Siz fikirləşin!”

Bundan başqa şəhərin imicini xarici qonaqlara yaxşı göstərmək üçün istifadə etdikləri üsullar xeyli qınağa səbəb oldu. Hava limanından şəhərin mərkəzinə gedən yolda ətrafdakı kasıb evlərin görsənməməsi üçün tikilən divar buna bir nümunədir. Heydər Əliyev Fondu qısa müddətdə bu “məhəllələri” də təmir edəcəyini bildirsə də, müxalifət fondun sadəcə varlıları dəstəklədiyini bildirərək ailəni yerdən yerə vurdu.

Birinci xanım üçün həddindən artıq gözəldir

Mehriban xanımın gündən-günə gəncləşməsi özü-özlüyündə bir xəbər mövzusu olmağa başladı. 2010-cu ildə İtaliyanın “İl Foglio” jurnalında “Birinci xanım üçün həddindən artıq gözəldir” başlıqlı məqalədə Mehriban Əliyevanın xaricə səfərləri zamanında plastik cərrahi əməliyyatlar keçirdiyi, bu səbəblə üz əzələlərini çətinliklə oynatdığı, geyindiyi paltarların isə hətta Qərb dünyası üçün belə “cəlbedici” olduğu yazılmışdı. Azərbaycan hökuməti rəsmi açıqlama yayaraq, iddiaların “Mehriban Əliyevanın qürur və şərəfini zədələmək üçün qurulmuş bir axmaqlıqlar silsiləsi” kimi gördüklərini və jurnaldan rəsmi üzr gözlədiklərini bəyan etmişdi.
İngiltərənin "Guardian" qəzetində yayımlanan və Wikileaks sənədlərinə əsaslanan bir məqalədə Mehriban xanımın bu baxımlı halının bəzən insanları çaştırdığı da qeyd olunmuşdu. 2008-ci ildə Dick Cheyininin həyat yoldaşı Lynn Cheynini səhər yemeyinə dəvət edən Mehriban Əliyevanın gənc görünüşü protokol işçilərini çaşdırmış və sonda onlar ananın ortada oturacağı ehtimalına uyğun hərəkət etmişdilər.

Ailə ilə bağlı xəbərlər sadəcə gözəllik və moda ilə bağlı deyil, rüşvətxorluqla bağlı da sərt iddialar var. "The Guardian" qəzətində Wikileaks sənədlərinə əsaslanan bir məqalədə Leyla və Arzu Əliyevaların Vircin adalarında 4 ofşor şirkətə sahib olduqları yazılmışdı: Arbor Investments, LaBelleza Holdings, Harvard Management, Rosamund International. Prezidentin mətbuat katibi Azər Qasımov isə verdiyi açıqlamada “onlar da hər hansı bir Azərbaycan vətəndaşı kimi ticarətlə məşğul ola bilərlər. Onların yaşı və digər kriterilər buna qanuni imkan verir. Yəni burada qeyri-adi heç bir şey görmürəm” deyə Arzu və Leyla Əliyevanı müdafiə etmişdi. 

2011-ci ildə "Azadlıq" qəzetində yayımlanan məqaləyə görə Arzu və Leyla Əliyeva bacıları ölkənin üçüncü telekommunikasiya şirkəti olan “Azərfonun” da böyük ortaqlarıdır və bunu Panamada qurduqları vasitəçi şirkətlə gizlədə biliblər.

Bu İlham Əliyevin qızlarının mənbəyi açıqlanmayan şirkətləri haqqında ilk informasiya deyil. Hələ 2012-cu ildə “Washington Post” ailənin Dubayda 75 milyon manatlıq mülkə sahib olduğunu yazımışdı. "Azadlıq" radiosu isə Arzu Əliyevanın hökumətin bankların özəlləşdirməsi ilə bağlı tenderində aktiv iştirak etdiyini, “Kontakt Online” jurnalı isə birinci xanımın ailəsi Paşayevlərin Bank Standart, Kapital Bank və Paşa Bank kimi 10 belə müxtəlif bankı idarə etdiyini yazmışdı.

Buradaykən …

Sizdən kiçik bir xahişimiz var: Fəaliyyət göstərdiyimiz mühitdə məlumatlar dövlətin çox sıx nəzarəti altındadır. Meydan TV insanların keyfiyyətli və müstəqil informasiya ilə təmin etmək üçün çalışır. Biz sizin eşidə bilmədiyiniz, amma eşitmək istədiyinizə inandığımız hekayələri işıqlandırırıq. Dövlət senzurasının – rəsmi bloklanmanın və təzyiqlərin gücləndirilməsinə baxmayaraq, biz, müstəqil jurnalist komandası ağır şərtlər altında Azərbaycan xalqının dolğun, keyfiyyətli informasiya ilə təmin edilməsinə çalışırıq və bunun üçün sizin köməyiniz lazımdır.

Sizin dəstəyiniz bizim böyük risk altında işləyən jurnalistlərimizə güc verir. Azərbaycanda müstəqil jurnalistikanın qorunması üçün edilmiş hər bir cəhd sizin töhfənizdir. Çox sağ olun.

BIZƏ DƏSTƏK OLUN
Bölmələr:  
qısa linklər:   http://mtv.re/nc5zga

Ən çox baxılan